Những biện pháp chủ yếu để cải thiện điều kiện làm việc, ngăn ngừa tai nạn lao động và bênh nghề nghiệp



 !"

I. Các bin pháp v k thut an toàn
I - Các bin pháp v k thut an toàn
 bo v ngi lao ng khi b tác ng bi các yu t nguy him ny sinh trong lao ng, vi s phát trin
ca khoa hc công ngh nói chung, nhiu phng tin k thut, bin pháp thích hp ã c nghiên cu áp
dng.
Sau ây là mt s bin pháp, phng tin ph bin nht:
1. Thit b che chn
* Mc ích che chn:
- Cách ly vùng nguy him và ngi lao ng;
- Ngn nga ngi lao ng ri, tt, ngã hoc vt ri, vng bn vào ngi lao ng.
Tùy thuc vào yêu cu che chn mà cu t o ca thit b che chn n gin hay phc t p và c ch t o bi
các lo i vt liu khác nhau.
* Phân loi thit b che chn:
- Che chn t m thi hay di chuyn c nh che chn  sàn thao tác trong xây dng;
- Che chn lâu dài hu nh không di chuyn nh bao che ca các b phn chuyn ng;
* Mt s yêu cu i vi thit b che chn:
- Ngn nga c tác ng xu do b phn ca thit b sn xut gây ra.
- Không gây tr ng i cho thao tác ca ngi lao ng.
- Không nh hng n nng sut lao ng, công sut ca thit b.
- D! dàng tháo, lp, s"a ch#a khi cn thit.
2. Thit b bo him hay thit b phòng nga
* Thit b bo him nhm mc ích:
- Ngn chn tác ng xu do s c ca quá trình sn xut gây ra; ngn chn, h n ch s c sn xut.
S c gây ra có th do: quá ti, b phn chuyn ng ã chuyn ng quá v trí gii h n, nhit  cao hoc
thp quá, cng  dòng in cao quá
Khi ó thit b bo him t ng dng ho t ng ca máy, thit b hoc b phn ca máy.
* c im ca thit b bo him là quá trình t ng lo i tr nguy c s c hoc tai n n mt khi i tng
phòng nga vt quá gii h n quy nh.
* Phân lo i thit b bo him theo kh nng phc h$i l i s làm vic ca thit b.
- H thng có th t phc h$i l i kh nng làm vic khi i tng phòng nga ã tr l i di gii h n quy nh
nh: van an toàn kiu ti trng, r le nhit
- H thng phc h$i l i kh nng làm vic b%ng tay nh: trc vít ri trên máy tin
- H thng phc h$i l i kh nng làm vic b%ng cách thay th cái mi nh: cu trì, cht cm
* Thit b bo him có cu t o, công dng rt khác nhau tu& thuc vào i tng phòng nga và quá trình
công ngh:  bo v thit b in khi cng  dòng in vt quá gii h n cho phép có th dùng cu chì,
r le nhit, c cu ngt t ng  bo him cho thit b chu áp lc do áp sut vt qúa gii h n cho phép,
có th dùng van bo him kiu ti trng, kiu lò so, các lo i màng an toàn
* Thit b bo him ch' bo m làm vic tt khi ã tính toán chính xác  khâu thit k, ch t o úng thit k
và nht là khi s" dng phi tuân th các quy nh v k thut an toàn.
3. Tín hiu, báo hiu
H thng tín hiu, báo hiu nh%m mc ích:
- Nhc nh cho ngi lao ng kp thi tránh không b tác ng xu ca sn xut: Bin báo, èn báo, c hiu,
còi báo ng
- Hng d(n thao tác: Bng iu khin h thng tín hiu b%ng tay iu khin cn trc, lùi xe ôtô
- Nhn bit qui nh v k thut và k thut an toàn qua du hiu qui c v màu sc, hình v): Sn  oán
nhn các chai khí, bin báo  ch' ng
Báo hiu, tín hiu có th dùng:
- ánh sáng, màu sc: thng dùng ba màu: màu , vàng, màu xanh.
- Âm thanh: thng dùng còi, chuông, k*ng
- Mu sn, hình v), bng ch#.
- $ng h$, dng c o lng:  o cng , in áp dòng in, o áp sut, khí c, ánh sáng, nhit , o
bc x , v.v
Mt s yêu cu i vi tín hiu, báo hiu:
- D! nhn bit.
- Kh nng nhm l(n thp,  chính xác cao.
- D! thc hin, phù hp vi tp quán, c s khoa hc k thut và yêu cu ca tiêu chu+n hoá.
4. Khong cách an toàn.
* Khong cách an toàn là khong không gian nh nht gi#a ngi lao ng và các lo i phng tin, thit b,
hoc khong cách nh nht gi#a chúng vi nhau  không b tác ng xu ca các yu t sn xut. Nh
khong cách cho phép gi#a ng dây in trn ti ngi, khong cách an toàn khi n mìn
* Tùy thuc vào quá trình công ngh, c im ca tng lo i thit b mà quy nh các khong cách an toàn
khác nhau.
* Vic xác nh khong cách an toàn rt cn chính xác, òi hi phi tính toán c th. Di ây là mt s d ng
khong cách an toàn:
- Khong cách an toàn gi#a các phng tin vn chuyn vi nhau hoc vi ngi lao ng nh: khong cách
các ng ô tô vi bc tng, khong cách ng tàu ha, ô tô ti thành cu Khong cách t các mép
goòng ti các ng lò
- Khong cách an toàn v v sinh lao ng: Tùy theo c s sn xut mà phi bo m mt khong cách an
toàn gi#a c s ó và khu dân c xung quanh.
* Khong cách an toàn trong mt s ngành ngh riêng bit nh:
- Lâm nghip: khong cách trong cht h cây, kéo g, ;
- Xây dng: khong cách trong ào t, khai thác á
- C khí: khong cách gi#a các máy, gi#a các b phn nhô ra ca máy, gi#a các b phn chuyn ng ca
máy vi các phn c nh ca máy, ca nhà xng, công trình
- in: chiu cao ca dây in ti mt t, mt sàn ng vi các cp in áp, khong cách ca chúng ti các
công trình
* Khong cách an toàn v cháy n. i vi quá trình cháy n, khong cách an toàn còn có th phân ra:
- Khong cách an toàn bo m không gây cháy hoc n nh: khong cách an toàn v truyn n
- Khong cách an toàn bo m quá trình cháy n không gây tác h i ca sóng va p ca không khí, chn
ng, á vng
* Khong cách an toàn v phóng x : vi các h t khác nhau. ng i trong không khí ca chúng c-ng khác
nhau. Tia a i c 10 á 20 cm, tia b i c 10 m.
Cùng vi vic thc hin các bin pháp phòng chng khác, vic cách ly ngi lao ng ra khi vùng nguy him
ã lo i tr c rt nhiu tác h i ca phóng x vi ngi.
5. C cu iu khin, phanh hãm, iu khin t xa.
* C cu iu khin: có th là các nút m máy, óng máy, h thng tay g t, vô lng iu khin  iu khin
theo ý mun ngi lao ng và không n%m gn vùng nguy him, d! phân bit, phù hp vi ngi lao
ng t o iu kin thao tác thun li, iu khin chính xác nên tránh c tai n n lao ng.
* Phanh hãm và các lo i khoá liên ng:
Phanh hãm nh%m ch ng iu khin vn tc chuyn ng ca phng tin, b phn theo ý mun ca
ngi lao ng.
Có lo i phanh c, phanh in, phanh t
Tùy theo yêu cu c th mà tác ng ca phanh hãm có th là tc thi hay t t.
Ngoài h thng phanh hãm chính thng kèm theo h thng phanh hãm d phòng.
* Khoá liên ng là lo i c cu nh%m t ng lo i tr kh nng gây ra tai n n lao ng mt khi ngi lao ng
vi ph m quy trình trong vn hành, thao tác nh: óng b phn bao che r$i mi c m máy
Khoá liên ng có th di các hình thc liên ng khác nhau: c khí, khí nén, thu. lc, in, t bào quang
in
* iu khin t xa: Tác dng a ngi lao ng ra khi vùng nguy him $ng thi gim nh/ iu kin lao
ng nng nhc nh iu khin óng m hoc iu ch'nh các van trong công nghip hoá cht, iu khin sn
xut t phòng iu khin trung tâm  nhà máy in, trong tip xúc vi phóng x Ngoài các $ng h$ o 
ch' rõ các thông s k thut cn thit cho quá trình iu khin sn xut, trong iu khin t xa ã dùng các
thit b truyn hình.
 tin ti quá trình iu khin t xa, các quá trình quá  là c khí hóa và t ng hóa.
- C khí hóa ngoài mc ích t o ra nng sut lao ng cao hn lao ng th công, còn a ngi lao ng
khi nh#ng công vic nng nhc, nguy him. C khí hóa có th i vi toàn b hoc tng phn ca quá trình
công ngh sn xut.
- T ng hóa là bin pháp hin  i nht t o ra nng sut lao ng cao c-ng nh m bo an toàn lao ng.
Vi thit b t ng, ngi lao ng ch' cn bm nút và theo dõi s làm vic ca quá trình công ngh trên các
lo i $ng h$ o.
Mt quá trình t ng hóa v mt k thut an toàn phi m bo nh#ng yêu cu sau:
- Các b phn truyn ng u phi c bao che thích hp.
- y  thit b bo him, khoá liên ng.
- y  h thng tín hiu, báo hiu i vi tt c các trng hp s c.
- Có th iu khin riêng tng máy, tng b phn, có th dng máy theo yêu cu.
- Có các c cu t ng kim tra.
- Không phi s"a ch#a, bo d0ng khi máy ang ch y.
- m bo các yêu cu v k thut an toàn có liên quan nh v in, thit b chu áp lc, ni t an toàn các
thit b in.
- Bo m thao tác chính xác, liên tc.
6. Thit b an toàn riêng bit cho mt s loi thit b, công vic.
i vi mt s lo i thit b, công vic ca ngi lao ng mà nh#ng bin pháp, dng c thit b an toàn chung
không thích hp, cn thit phi có thit b, dng c an toàn riêng bit nh: dng c cm tay trong công nghip
phóng x , công nghip hoá cht (cp by các bình có hình dáng c bit, kính thc nh ) dng c này phi
m bo thao tác chính xác, $ng thi ngi lao ng không b các tác ng xu.
Vic ni t an toàn cho các thit b in khi bình thng thì c cách in nhng có kh nng mang in
khi s c nh v ca máy in, v ng c, v cáp in Vic t ngt in bo v khi có in , các r le
in là nh#ng thit b riêng bit bo m an toàn cho ngi lao ng.
Dây ai an toàn cho nh#ng ngi làm vic trên cao; sàn thao tác và thm cách in, sào công tác cho công
nhân vn hành in; phao bi cho ngi làm vic trên sông nc
Tuy là thit b an toàn riêng bit cho tng lo i thit b sn xut hoc công vic ca ngi lao ng nhng
chúng c-ng có nh#ng yêu cu rt khác nhau, òi hi phi tính toán ch t o chính xác.
7. Trang b phng tin bo v cá nhân
Ngoài các lo i thit b và bin pháp bo v: bao che, bo him, báo hiu tín hiu, khong cách an toàn, c cu
iu khin, phanh hãm, t ng hoá, các thit b an toàn riêng bit nh%m ngn nga chng nh hng xu
ca các yu t nguy him do sn xut gây ra cho ngi lao ng, trong nhiu trng hp c th cn phi
thc hin mt bin pháp ph bin n#a là trang b phng tin bo v cá nhân cho tng ngi lao ng.
Trang b phng tin bo v cá nhân c chia làm by lo i theo yêu cu bo v nh: bo v mt, bo v c
quan hô hp, bo v c quan thính giác, bo v tay, bo v chân, bo v thân và u ngi.
Trang b phng tin bo v cá nhân là bin pháp k thut b sung, h, tr nhng có vai trò rt quan trng
(c bit là trong iu kin thit b, công ngh l c hu). Thiu trang b phng tin bo v cá nhân không th
tin hành sn xut c và có th xy ra nguy him i vi ngi lao ng.  nc ta trang b phng tin
bo v cá nhân còn có ý ngh1a quan trng  ch,: iu kin thit b bo m an toàn ang còn thiu.
* Trang b bo v mt gm hai loi:
- Lo i bo v mt khi b tn thng do vt rn bn phi, khi b bng
- Lo i bo v mt khi b tn thng bi các tia nng lng.
Tu& theo iu kin lao ng  la chn thit b bo v mt cho thích hp, bo m tránh c tác ng xu
ca iu kin lao ng i vi mt, $ng thi không làm gim th lc hoc gây các bnh v mt.
* Trang b bo v c quan hô hp:
Mc ích ca lo i trang b này là tránh các lo i hi, khí c, các lo i bi thâm nhp vào c quan hô hp. Lo i
trang b này thng là các bình th, bình t cu, mt n , kh+u trang
Tu& theo iu kin lao ng mà ngi ta la chn các trang b cho thích hp.
* Trang b bo v c quan thính giác:
Mc ích cu lo i trang b này nh%m ngn nga ting $n tác ng xu n c quan thính giác ca ngi lao
ng.
Lo i trang b này thng g$m:
- Nút b tai: t ngay trong ng l, tai, khi chn lo i nút bt tai thích hp ting $n s) c ngn cn khá nhiu.
- Bao úp tai: che kín c phn khoanh tai dùng khi tác ng ca ting $n trên 120 dBA
* Trang b phng tin bo v u:
Tu& theo yêu cu cn bo v là chng chn thng c hc, chng cun tóc hoc các tia nng lng mà s"
dng các lo i m- khác nhau.
Ngoài yêu cu bo v c u khi tác ng xu ca iu kin lao ng nói trên, các lo i m- còn phi  t
yêu cu chung là nh/ và thông gió tt trong khong không gian gi#a m- và u.
* Trang b phng tin bo v chân và tay.
- Bo v chân thng dùng ng hoc giày các lo i: chng +m t, chng n mòn ca hoá cht, cách in,
chng trn trt, chng rung ng
- Bo v tay thng dùng bao tay các lo i, yêu cu bo v tay c-ng tng t nh i vi bo v chân.
* Qun áo bo h lao ng: bo v thân ngi lao ng khi tác ng ca nhit, tia nng lng, hoá cht, kim
lo i nóng chy bn phi và c trong trng hp áp sut thp hoc cao hn bình thng.
Trang b phng tin bo v cá nhân c sn xut theo tiêu chu+n cht lng ca Nhà nc, vic qun lý
cp phát s" dng theo quy nh ca pháp lut. Ngi s" dng lao ng phi tin hành kim tra cht lng
phng tin bo v cá nhân trc khi cp phát và kim tra nh k& theo tiêu chu+n, ngi lao ng phi kim
tra trc khi s" dng.
8. Phòng cháy, cha cháy
Ngn l"a không ch' hoàn toàn mang l i li ích cho con ngi mà ngc l i nó là k* gieo nhiu tai ha không
lng nu con ngi không kim soát c nó. ó là n n cháy.
Mt khi nn kinh t càng phát trin, các tin b khoa hc và k thut ng dng vào sn xut ngày càng nhiu,
thì thit h i do m,i ám cháy gây ra c-ng tng gp bi.
Phòng cháy, ch#a cháy nh%m m bo an toàn tài sn ca Nhà nc, tính m ng và tài sn ca nhân dân,
góp phn gi# v#ng an ninh quc gia và trt t an toàn xã hi.
* Cháy là phn ng hóa hc có ta nhit và phát sáng.
* Cháy ch xy ra khi  ba y+ Cht cháy;
+ Ô xy;
+ Ngu$n nhit.
u t:
* D(n n cháy n có nhiu nguyên nhân trc tip, gián tip và nguyên nhân sâu xa.  ây chúng ta nghiên
cu nguyên nhân trc tip do con ngi gây ra  có bin pháp phòng nga thích hp.
- Sau ây là mt s nguyên nhân gây cháy ph bin:
+ Do tác ng ca ngn l"a trn, tàn l"a, tia l"a;
+ Do tác dng ca nng lng in;
+ Do ma sát va ch m gi#a các vt;
+ Do phn ng hoá hc ca hoá cht.
- Bin pháp phòng cháy cha cháy:
 phòng cháy, ch#a cháy tt phi thc hin nhiu gii pháp, t tuyên truyn, giáo dc n bin pháp k
thut, bin pháp hành chính.
* Có bin pháp thc hin ngay t khi thit k công trình nh la chn vt liu xây dng, tng ngn cháy, li
thoát n n, h thng cp nc ch#a cháy, thit b báo cháy, ch#a cháy t ng vv
* Có bin pháp thc hin trong quá trình sn xut, thi công nh kim tra k thut an toàn máy móc thit b
trc khi vn hành, thc hin úng các quy trình k thut.
+ Bin pháp tuyên truyn, giáo dc, hun luyn.
Ngi s" dng lao ng phi thc hin trách nhim ca mình trong vic giáo dc ý thc phòng cháy, ch#a
cháy cho ngi lao ng; t chc hun luyn cho h cách thc phòng cháy ch#a cháy.
M,i c quan, xí nghip, n v sn xut kinh doanh u phi có phng án phòng cháy ch#a cháy t i ch, phù
hp vi c im ca c s và t chc luyn tp thng xuyên  khi có cháy là kp thi x" lý có hiu qu.
+ Bin pháp k thut.
Thay th các khâu sn xut nguy him b%ng nh#ng khâu ít nguy him hn hoc tin hành c gii hóa t ng
hóa các khâu ó.
Dùng thêm các cht ph tr, các cht chng cháy n trong môi trng có t o ra các cht h,n hp cháy n.
Cách ly các thit b hoc công o n có nhiu nguy c cháy n vi khu vc sn xut bình thng, có nhiu
ngi làm vic.
H n ch mi kh nng phát sinh ngu$n nhit nh thit k thêm thit b dp tàn l"a cho các xe nâng hàng, ng
khói, ng x ca ng c xe máy.
H n ch n mc thp nht s lng cht cháy (nguyên vt liu, sn ph+m, ) trong ni sn xut.
Thit k lp t h thng thit b chng cháy lan trong ng ng d(n xng du khí t, chng cháy lan t
nhà n sang nhà kia.
X" lý vt liu b%ng sn chng cháy hoc ngâm t+m b%ng hoá cht chng cháy.
Trang b thêm h thng báo cháy, ch#a cháy t ng.
+ Bin pháp hành chính - pháp lut.
Trên c s các vn bn ca Nhà nc (Lut, Pháp lnh, Ch' th, Thông t hng d(n), ngi s" dng lao
ng phi nghiên cu  ra các ni quy, bin pháp an toàn phòng cháy, ch#a cháy trong n v và hng d(n
ngi lao ng thc hin.
II - Các bin pháp v v sinh lao ng
Các bin pháp v v sinh lao ng, nh%m ci thin môi trng ni làm vic ca ngi lao ng:
1. Khc phc iu kin vi khí hu xu
- C gii hóa, t ng hóa;
- áp dng thông gió và iu hoà không khí: Thông gió t nhiên hoc nhân t o (qu t thông gió các lo i, )
nh%m tng  thông thoáng, iu hòa nhit , gim thiu hi khí c  ni sn xut.
- Trang b y  các phng tin bo v cá nhân;
- Làm lán  chng l nh, che nng, che ma khi phi thc hin các công vic  ngoài tri.
2. Chng bi.
Thc hin các bin pháp làm gim phát sinh bi u ngu$n gây bi, phun nc làm gim lng bi l l"ng
trong không khí, dùng các thit b hút bi, Trc ht là bi hô hp gây bnh bi phi, tng cng v sinh
công nghip b%ng máy hút bi, c bit quan tâm n các bi d! gây ra cháy, n.
- S" dng y  trang b phng tin bo v cá nhân.
3. Chng ting n và rung sóc
m bo khong cách quy nh t ngu$n $n n ni ngi lao ng làm vic, gim ngay ting $n t ngu$n
gây $n (lp ráp các thit b máy móc bo m cht lng, tôn trng ch  bo d0ng, áp dng các bin
pháp cách ly, trit tiêu ting $n, rung sóc hoc các bin pháp gim ting $n lan truyn nh làm các v cách
âm, các chm hút âm, các bu$ng tiêu âm, tr$ng cây xanh, v.v
- Dùng y  các phng tin trang b bo v cá nhân.
4. Chiu sáng hp lý
Phi m bo tiêu chu+n chiu sáng chung và chiu sáng cc b t i ni làm vic cho ngi lao ng theo
tng công vic c th.
5. Phòng chng bc x ion hóa
Bc x ion hoá là các lo i bc x in t" và h t trong môi trng vt cht. Các ion hóa g$m: Bc x a , bc
x b , bc x à , bc x tia X
Các bin pháp phòng chng:
- Các bin pháp v t chc ni làm vic: quy nh chung, ánh du, bo qun, vn chuyn, s" dng.
- An toàn khi làm vic vi ngu$n kín: thc hin vic che chn an toàn, tránh các ho t ng trc chùm tia,
tng khong cách an toàn, gim thi gian tip xúc, dùng y  phng tin bo v cá nhân.
- An toàn khi làm vic vi ngu$n h: tránh cht x vào c th, t hút ngn cách, s" dng y  các trang b
phng tin bo v cá nhân, t chc thi gi làm vic, thi gi ngh' ngi hp lý, kim tra cá nhân sau khi tip
xúc, t chc kp thi vic t+y x .
6. Phòng chng in t trng
*  ây chúng ta chú ý n trng in t tn s radio. Hin nay nhiu lo i máy phát sinh ra trng in và
trng t ang c s" dng.
- Thông tin: phát thanh và truyn hình.
- Công nghip: nung, tôi kim lo i
- Quân s: máy raa
- Y hc: chu+n oán, iu tr bnh.
- Dân dng: lò nng vi sóng
* Bin pháp  phòng:
Gim cng  và mt  dòng nng lng b%ng cách dùng ph ti; hp th công sut, che chn, tng
khong cách tip xúc an toàn, b trí thit b hp lý, s" dng các thit b báo hiu tín hiu, s" dng y 
trang b phng tin bo v cá nhân. T chc thi gi làm vic, thi gi ngh' ngi hp lý, tng cng kim
tra môi trng và kim tra sc kho* ngi lao ng.
7. Mt s bin pháp t chc sn xut, t chc lao ng
- Mt b%ng nhà xng, ng i l i và vn chuyn, t chc sp xp bán thành ph+m và thành ph+m hp lý;
- V sinh ni làm vic, din tích ni làm vic, cn bo m khong không gian cn thit cho m,i ngi lao
ng;
- X" lý cht thi và nc thi;
- T chc thi gi làm vic và ngh' ngi;
- Chm sóc sc kho* ngi lao ng, b$i d0ng, iu d0ng,
8. Tâm lý, sinh lý lao ng
- Máy móc, thit b phi phù hp vi c th ca ngi lao ng, không òi hi ngi lao ng phi làm vic
quám cng th2ng, nhp  quá kh+n trng và thc hin nh#ng thao tác gò bó;
- Xây dng quan h hài hòa, hp tác trong lao ng vì s phát trin ca doanh nghip.
III. Xây dng và t chc thc hin các quy phm, quy trình k thut an toàn, tiêu
chun v sinh lao ng. y mnh công tác nghiên cu khoa hc và k thut phc v
công tác bo h lao ng
1. Xây dng và t chc thc hin các quy phm, quy trình k thut an toàn, tiêu chun v sinh lao
ng cùng vi quy phm, quy trình k thut sn xut.
1.1. Khái nim: Quy ph m k thut an toàn là nh#ng nguyên tc và tiêu chu+n qun lý k thut an toàn do
Chính ph hoc do c quan B, ngành qun lý chuyên ngành k thut nghiên cu xây dng và ban hành
nh%m t o iu kin làm vic an toàn cho ngi lao ng trong quá trình lao ng sn xut.
Quy trình k thut an toàn do B, ngành hay doanh nghip nghiên cu ban hành quy nh chi tit và trình t
tin hành công vic và các thao tác an toàn.
Chp hành các quy ph m, quy trình k thut an toàn là yêu cu bt buc i vi c ngi qun lý sn xut và
ngi lao ng.
1.2. Xây dng và t chc thc hin các quy ph m, quy trình k thut an toàn:
Trong sn xut, mi công vic u òi hi phi tuân theo quy trình công ngh, quy trình làm vic nht nh.
Trong t chc sn xut c-ng òi hi phi tuân theo nh#ng yêu cu v k thut nht nh. Nói mt cách khác là
phi tuân theo quy ph m k thut thì mi bo m sn xut tt. Mun bo m an toàn và sc kho* cho
ngi lao ng thì phi cn c vào quy trình sn xut, vào k thut sn xut, mà  ra các bin pháp v k
thut an toàn và v sinh lao ng và các quy ph m, quy trình k thut an toàn và v sinh lao ng thích hp.
Trong doanh nghip phi có y  các quy trình v k thut an toàn và thc hin úng các bin pháp làm
vic an toàn. Các quy trình k thut an toàn phi c s"a i cho phù hp m,i khi thay i phng pháp
công ngh, ci tin thit b.
Quy ph m, quy trình k thut an toàn có nhiu lo i:
- Quy ph m an toàn cp Nhà nc dùng chung cho tt c các ngành do Chính ph hoc do B Lao ng -
Thng binh và Xã hi ban hành;
- Quy ph m k thut an toàn cp ngành do các B, ngành ban hành;
- Quy trình k thut an toàn do các Tng công ty, các công ty, xí nghip xây dng và thc hin.
Quy ph m, quy trình k thut an toàn và v sinh lao ng phi phù hp vi trình  sn xut, phi cn c vào
c im công ngh, máy móc, thit b, phi m bo an toàn lao ng, nng sut lao ng và tit kim
nguyên vt liu
Các ngành, các cp qun lý sn xut thuc i tng thi hành quy ph m, quy trình k thut an toàn và v sinh
lao ng phi t chc nghiên cu ph bin n tn các c s. Phi làm cho cán b qun lý sn xut, cán b
k thut nm v#ng nh#ng iu quy nh trong quy ph m, quy trình và có k ho ch bin pháp vn dng c th
vào hoàn cnh ca c s mình. Phi hun luyn cho ngi lao ng và kim tra, giám sát vic thc hin ca
ngi lao ng;
Phi bo m các yêu cu v an toàn v sinh lao ng theo các quy ph m, quy trình k thut an toàn và tiêu
chu+n v sinh lao ng ngay t khi thit k, xây dng, ch t o, lp t c-ng nh trong quá trình qun lý vn
hành, bo qun, s" dng các công trình, thit b. ây là mt yêu cu rt quan trng ca công tác bo h lao
ng.
- Khi xây dng nhà máy, hm m, phi cn c vào công ngh sn xut trang b k thut và cn c vào quy
ph m, quy trình k thut an toàn và tiêu chu+n v sinh lao ng  thc hin ngay t khi quy ho ch b trí mt
b%ng sn xut ca các phân xng, các công trình ph, bo m các khong cách cn thit, chú trng ti
vic t m ng in, các thit b thông gió, hút bi, thoát cht thi, nc thi, li i l i, phù hp vi iu kin
an toàn và phòng cháy, ch#a cháy.
- Khi m công trng xây dng, dù thi gian xây dng ngn hay dài c-ng phi cn c vào nhim v xây dng
công trình, c im ca công trình, trang thit b k thut thi công, phng pháp thi công, tình hình s" dng
nhân công, mà thc hin các yêu cu an toàn v sinh lao ng ngay t khi thit k, lp bin pháp thi công.
- Khi xây dng công trình kho tàng, cu cng, kho thuc n phi chú ý thit k m bo các yêu cu an toàn
v cháy, n cho tng lo i kho, chú ý vn  chng sét, vn  t h thng m ng in
- Khi thit k, ch t o máy móc, thit b mi phi tính toán ti các thit b an toàn và thc hin y  các
nguyên tc yêu cu v an toàn trong khi ch t o, xut xng, lp t và s" dng.
Nói chung, nh#ng yêu cu v an toàn v sinh lao ng, phòng chng cháy n phi c tôn trng và thc
hin ngay t khâu thit k, ch t o, thi công, lp t. Phi tôn trng các nguyên tc th tc v xét duyt thit
k. Khi xét duyt thit k, phi xét duyt c nh#ng yêu cu v an toàn v sinh lao ng bo m thc hin
úng các yêu cu ca quy ph m, quy trình k thut an toàn và tiêu chu+n v sinh lao ng ca Nhà nc ã
ban hành.
2. y mnh công tác nghiên cu khoa hc và k thut bo h lao ng.
Công tác bo h lao ng bao g$m nhiu ni dung v khoa hc và k thut nên òi hi nhiu n công tác
nghiên cu khoa hc k thut.
Nh#ng vn  v v sinh lao ng nh: thông gió, chiu sáng, hút bi, gim ting $n, ci thin môi trng làm
vic, u là nh#ng ni dung ca khoa hc k thut bo h lao ng òi hi phi nghiên cu công phu và s"
dng các bin pháp k thut phc t p mi gii quyt c.
Nh#ng vn  v k thut an toàn nh: an toàn s" dng in, s" dng các lo i máy móc, thit b, s" dng các
lo i hoá cht, các cht n, cht cháy, an toàn trong thi công xây dng, trong s" dng các thit b chu áp lc,
trong khai thác khoáng sn, sn xut vt liu xây dng u òi hi phi i sâu vào nghiên cu khoa hc k
thut.
Mun ban hành các quy ph m, quy trình k thut an toàn và tiêu chu+n v sinh lao ng cho các ngành ngh
phi qua nghiên cu thc nghim mi bo m tính úng n ca các quy nh.
Vic nghiên cu ch t o, sn xut các trang b phng tin bo v cá nhân cho ngi lao ng c-ng òi hi
qua các giai o n nghiên cu khoa hc khá phc t p, qua thí nghim, qua làm th" r$i mi tin hành sn xut
hàng lo t. Ngoài các c quan nghiên cu khoa hc k thut bo h lao ng chung cn có các c quan
nghiên cu chuyên ngành, chuyên   gii quyt các vn  an toàn - v sinh lao ng sát hp kp thi
nht là nh#ng ngành nng nhc, c h i, nguy him.
Bo h lao ng, ci thin iu kin làm vic gn lin vi c gii hoá, hin  i hoá sn xut, cho nên phi
thng xuyên và không ngng +y m nh công tác nghiên cu khoa hc k thut bo h lao ng  các cp,
các ngành và các c s.
IV - T chc ni làm vic hp lý m bo an toàn lao ng, v sinh lao ng
1. Khái nim v ni làm vic hp lý.
Ni làm vic hp lý là mt khong không gian nht nh ca din tích sn xut, c trang b máy móc, thit
b, dng c, vt liu theo úng yêu cu các quy ph m, quy trình k thut a n toàn và v sinh lao ng  ngi
lao ng thc hin nhim v sn xut và công tác ca mình mt cách thun li và bo m an toàn.
2. T chc ni làm vic hp lý.
T chc ni làm vic hp lý cn phi  t c nh#ng yêu cu chính sau ây:
a) B trí máy móc, thit b, dng c, nguyên vt liu, thành ph+m và bán thành ph+m phi khoa hc, trt t,
phù hp vi trình t gia công, vn chuyn và vic i l i ca ngi lao ng c d! dàng, gim bt c
nh#ng hao phí lao ng không cn thit, tit kim c thi gian.
b) Nhà c"a phi cao ráo,  không khí, ánh sáng, nn nhà phi b%ng ph2ng bo m s ch s) hp v sinh,
các cht thi, nc thi phi lo i ra khi khu vc sn xut kp thi, phi b trí y  các thit b an toàn v
sinh lao ng. Không b trí các b phn gây c h i, ting $n, xen k) vi nh#ng ni iu kin làm vic bình
thng.
c) Ni làm vic phi có ni quy, quy trình làm vic an toàn, hng d(n thao tác, iu khin, s" dng máy móc,
dng c theo úng quy trình k thut an toàn.
d) Tng nhà, các trang b, các b phn iu khin, các nút cm in cn c b trí và sn màu phù hp,
th+m m va tng v* /p ni làm vic, va gây cm giác hng phn, d! chu i vi ngi lao ng.
3. T chc làm vic ! nhng ni iu kin lao ng nguy him d" xy ra tai nn lao ng, bnh ngh
nghip.
T chc làm vic  nh#ng ni iu kin lao ng nguy him d! xy ra tai n n lao ng, bnh ngh nghip,
trc ht cn quan tâm n vic ci tin thit b máy móc, c khí hoá dn nh#ng vic làm th công nh%m
gim nh/ sc lao ng ca ngi lao ng, thng xuyên t chc cht ch) các ho t ng giám sát, kim tra.
Ni dung chính ca nhim v này là tôn trng úng n và nghiêm ch'nh thc hin y  nh#ng iu ã 
ra trong các quy ph m, quy trình k thut an toàn và v sinh lao ng.
V - Thông tin tuyên truyn và hun luyn v công tác bo h lao ng
1. Mc ích, yêu c#u:
Công tác thông tin, tuyên truyn, hun luyn v bo h lao ng có mc ích truyn ti n tt c các i
tng nh#ng thông tin, hiu bit cn thit, hng d(n cho h nh#ng k nng, nghip v, nh#ng kin thc v
khoa hc k thut, v pháp lut  mi i tng, u phi bit chm lo ci thin iu kin làm vic, phòng
tránh tai n n lao ng, bnh ngh nghip. Vic nâng cao cht lng công tác thông tin tuyên truyn và hun
luyn v công tác bo h lao ng, vic áp dng các phng pháp phng tin có hiu qu  tuyên truyn,
hun luyn v bo h lao ng, xây dng mt h thng chng trình ging d y,  cng bài ging v bo
h lao ng phù hp vi tng i tng là yêu cu bc thit hin nay.
Cn a môn hc bo h lao ng vào ging d y  trong nhà trng nht là các trng  i hc, cao 2ng,
trung hc chuyên nghip và d y ngh, trng ào t o cán b qun lý.
Các c quan thông tin  i chúng cn tng cng tuyên truyn gii thiu các vn  v bo h lao ng 
góp phn nâng cao hiu bit và nhn thc v công tác này.
M rng và nâng cao cht lng ào t o, hun luyn và b$i d0ng cán b chuyên trách v bo h lao ng 
c s, nâng cao cht lng ào t o k s và cán b trên  i hc v bo h lao ng trong các trng.
2. Mt s hình thc thông tin tuyên truyn ch yu.
Hình thc thông tin tuyên truyn v bo h lao ng cn phi a d ng và phong phú:
- Các lo i sách, báo và các s tay an toàn lao ng cho tng ngành ngh và tng lo i máy, thit b.
- S" dng các hình thc vn hoá vn ngh nh: Nh c, th, kch, phim, tranh nh, panô áp phích, phát thanh
và truyn hình v bo h lao ng.
- T chc trin lãm, trng bày gii thiu v bo h lao ng.
- T chc các hi tho, ta àm, nói chuyn, trao i kinh nghim v công tác bo h lao ng.
- T chc các hi ngh chuyên  v tng mt ca k thut an toàn và bo h lao ng.
Tuyên truyn là mt ngh thut, phi luôn luôn i sâu nghiên cu, tìm tòi phát hin xây dng cái mi (c ni
dung và hình thc) làm cho mi ngi a thích và có tính giáo dc cao. Thông tin tuyên truyn phi làm cho
ngi ta ham c, ham nghe, ham xem. Nh vy hình thc và phng pháp phi phong phú, phi linh ho t
và áp dng úng lúc, úng ch,.
3. T chc hun luyn v bo h lao ng theo quy nh ca B lut Lao ng.
Yêu cu tuyên truyn hun luyn v bo h lao ng là rt ln. Trong ph m vi trách nhim ca mình, các cp,
các ngành và ngi s" dng lao ng phi t chc trin khai hun luyn theo ni dung quy nh t i các Thông
t:
- Thông t s 08/LTBXH-TT, ngày 11-4-1995 ca B Lao ng - Thng binh và Xã hi hng d(n công tác
hun luyn v an toàn v sinh lao ng;
- Thông t s 23/LTBXH-TT, ngày 19-9-1995 ca B Lao ng - Thng binh và Xã hi hng d(n b sung
Thông t s 08/LTBXH-TT, ngày 11-4-1995 ca B Lao ng - Thng binh và Xã hi hng d(n công tác
hun luyn v an toàn v sinh lao ng;
Trong hun luyn cn chú ý my vn  sau ây:
- Phi chu+n b ni dung hun luyn cho sát vi tng lo i i tng. Cán b làm vic này phi thông hiu thc
t  c s. Phi cn c vào quy ph m, quy trình k thut an toàn và tiêu chu+n v sinh lao ng ca ngành
hoc ca Nhà nc ban hành mà so n ra ni dung hun luyn phù hp, t chc hun luyn nghiêm túc, tránh
tình tr ng làm qua loa cho xong vic;
- Vic hun luyn phi chú ý t vic chu+n b ni dung, xác nh i tng hun luyn, lo i, t chc lp và t
chc vic kim tra sát h ch cp chng ch', cn chú ý rút kinh nghim  nâng cao dn cht lng công tác
hun luyn ngày mt tt hn;
- Tài liu hun luyn và bn kim tra sát h ch ca m,i cá nhân u phi lu h$ s y  nghiêm túc;
- Ngoài vic hun luyn, sát h ch theo ch  quy nh, c s phi cùng vi công oàn t chc các hình thc
tuyên truyn, giáo dc rng rãi thích hp nh t chc trin lãm, tranh v), chiu phim, nói chuyn chuyên ,
t chc thi tìm hiu công tác bo h lao ng, làm ca dao, vn ngh, thông tin, nêu các gng tt, vic tt và
u tranh phê phán nh#ng vic làm sai trái  ngay doanh nghip;
-  m,i doanh nghip cn u t công sc vào công tác tuyên truyn, giáo dc, hun luyn v công tác bo
h lao ng. Yêu cu công tác này i vi doanh nghip, c s là càng làm c sâu rng thì càng tt. Phi
gây thành phong trào qun chúng t giác chp hành các quy ph m, quy trình k thut an toàn và v sinh lao
ng, kiên quyt u tranh ngn chn nh#ng vi ph m gây ra tai n n lao ng, bnh ngh nghip cho ngi
lao ng.
VI - T chc thc hin tt các ch  v bo h lao ng
1- Mc ích, yêu cu.
2- Mt s hình thc thông tin tuyên truyn ch yu.
3- T chc hun luyn cho ngi qun lý sn xut và ngi lao ng theo quy nh ca B Lut lao ng.
Ch  v bo h lao ng bao g$m: ch  thi gi làm vic, thi gi ngh' ngi, ch  b$i d0ng b%ng hin
vt, ch  i vi lao ng n#, ch  i vi lao ng cha thành niên, ch  i vi ngi lao ng cao
tui, ngi tàn tt vv
 thc hin tt các ch  bo h lao ng nói trên không ch' òi hi ngi s" dng lao ng phi có quan
im qun chúng, nm v#ng các ch  chính sách Nhà nc quy nh, mà còn phi coi trng vic tính toán,
cân i, sp xp, t chc iu hành nh th nào va m bo c sn xut, hoàn thành k ho ch mà v(n
bo m vic thi hành tt các ch  bo h lao ng; Làm vic có nng sut, không có ngh1a là phi huy
ng làm thêm gi, làm quá sc ca con ngi, không vi ph m vào ch  ngh' ngi ca ngi lao ng,
nht là m bo ch  i vi lao ng n#, lao ng cha thành niên, lao ng là ngi tàn tt.
- i vi lao ng n# cn chú ý v tâm lý, sinh lý, thiên chc sinh con, nuôi con ca h. Kiên quyt không sp
xp lao ng n# làm các công vic ngh, công vic cm ã quy nh t i Thông t liên b s 03/TTLB, ngày
28-1-1994 ca B Lao ng - Thng binh và Xã hi và B Y t.
- i vi lao ng cha thành niên cn chú ý n tâm lý, sinh lý, yêu cu phát trin trí tu và nhân cách ca
h. Không s" dng lao ng v thành niên trong các công vic ngh, công vic cm ã quy nh t i Thông t
liên b s 09/TTLB, ngày 13-4-1995 ca B Lao ng - Thng binh và Xã hi và B Y t.
- i vi lao ng là ngi cao tui, ngi tàn tt cn chú ý n sc kho*, tâm lý, tim nng v trí tu và kinh
nghim thc t ca h.
- i vi ngi lao ng làm vic trong iu kin lao ng có yu t c h i, nguy him cn thc hin tt ch
 trang b phng tin bo v cá nhân, ch  b$i d0ng chng c h i, nguy him b%ng hin vt, ch 
thi gi làm vic, thi gi ngh' ngi.
Thc hin ch  b$i d0ng hin vt và ch  thi gi làm vic, thi gi ngh' ngi thích hp s) giúp cho
ngi lao ng nhanh phc h$i sc kho*, tng cng sc  kháng, giúp ào thi các cht c h i ã xâm
nhp vào c th trong quá trình lao ng sn xut.
B$i d0ng b%ng hin vt phi bo m:
-  lng dinh d0ng cn thit;
- 3n ung t i ch, trong thi gian làm vic;
- Giúp quá trình ào thi cht c nhanh không gây tác dng ngc;
Ch  b$i d0ng chng c h i b%ng hin vt thc hin theo Thông t liên tch s 10/1999/TTLT-BLTBXH-
BYT, ngày 17-3-1999 ca Liên B Lao ng - Thng binh và Xã hi - B Y t.
VII - Thc hin tt ch  khai báo iu tra và thng kê báo cáo tai nn lao ng
1. Khái nim v tai nn lao ng:
Tai n n lao ng là tai n n xy ra trong quá trình lao ng hoc có liên quan n vic thc hin nhim v lao
ng, công tác do hu qu ca s tác ng t ngt ca các yu t nguy him có h i, làm cht ngi hoc
làm tn thng hoc phá hu. chc nng ho t ng bình thng ca mt b phn nào ó ca c th. Khi
ngi lao ng b nhi!m c t ngt vi s xâm nhp vào c th mt lng ln các cht c, có th gây
cht ngi ngay tc khc hoc hu. ho i chc nng nào ó ca c th thì gi là nhi!m c cp tính và c-ng
c coi là tai n n lao ng.
Theo tình tr ng chn thng, tai n n lao ng c phân ra: tai n n lao ng cht ngi, tai n n lao ng
nng, tai n n lao ng nh/. Vic phân lo i tai n n lao ng nng, nh/ là cn c tình tr ng thng tích ban
hành kèm theo Thông t liên tch s 03/1998/TT-LT/BLTBXH-BYT-TLLVN, ngày 26/03/1998.
 ánh giá tình hình tai n n lao ng, ngi ta s" dng h s "tn sut tai n n lao ng K".
n . 1000

K =
n- s ngi b tai n n lao ng;
N- tng s ngi lao ng;
K- c tính cho n v, a phng hay cho mt ngành hoc chung cho c nc, nu n và N c tính trong
n v, a phng, ngành hoc trên ph m vi c nc.
K là h s tn sut tai n n lao ng cht ngi, nu n là s ngi b cht do tai n n lao ng.
Thông qua phân tích h s K mà các nhà chuyên môn trong l1nh vc này có th ánh giá c tình hình tai
n n lao ng  mt doanh nghip, mt ngành hoc mt quc gia, cao hay thp, gim hay tng. Hin nay có
mt s nc trên th gii ang  ra chin dch "K = 0", ngh1a là phn u tin n không  xy ra tai n n
lao ng.

Xem chi tiết: Những biện pháp chủ yếu để cải thiện điều kiện làm việc, ngăn ngừa tai nạn lao động và bênh nghề nghiệp