Th«ng ®iƯp nh©n ngµy thÕ giíi
phßng chèng aids, 1 - 12 - 2003
C«-phi An-nan
A. Mơc tiªu bµi häc: Gióp HS thÊy ®ỵc:
- TÇm quan träng vµ sù bøc thiÕt cđa c«ng cc phßng chèng HIV/AIDS ®èi víi toµn
nh©n lo¹i vµ mçi c¸c nh©n; tõ ®ã nhËn thøc râ tr¸ch nhiƯm cđa mçi qc gia vµ tõng c¸c
nh©n trong viƯc s¸t c¸nh chung tay ®Èy lïi hiĨm ho¹.
- C¶m nhËn ®ỵc søc thut phơc to lín cđa bµi v¨n
B. Ph¬ng tiƯn thùc hiƯn
- S¸ch GK, s¸ch GV
- Gi¸o ¸n lªn líp c¸ nh©n
C. C¸ch thøc tiÕn hµnh
GV híng dÉn häc sinh ph©n tÝch ®Ị, lËp dµn ý, vµ ch÷a lçi tõ bµi lµm cđa HS
D. Bµi míi:
I. ỉn ®Þnh líp:
II. KiĨm tra bµi cò:
C©u hái:
III. Bµi míi
Ho¹t ®éng cđa GV vµ HS Néi dung cÇn ®¹t
Đọc và nêu những nét chính về
tác giả?
B¶n th«ng ®iƯp ra ®êi nh thÕ nµo?
Bản thơng điệp nêu lên vấn đề
gì?
Vì sao phải đặt vấn đề đó lên vị
trí hàng đầu trong chương trình
nghị sự của các quốc gia?
I TiĨu dÉn
1. T¸c gi¶
- C«-phi An-nan sinh 8/4/1938 t¹i Ga na.
-«ng lµ Tỉng th kÝ Liªn hiƯp qc trong 2 nhiƯm k×
(Tõ 1/1997 ®Õn 1/2007)
- Ra lêi kªu gäi hµnh ®éng 5 ®iỊu vỊ ®¹i dÞch
HIV/AIDS kªu gäi thµnh lËp q søc kh vỊ AIDS
toµn cÇu, kªu gäi chèng khđng bè trªn toµn thÕ giíi.
- §ỵc nhËn gi¶i thëng N« ben Hoµ B×nh
2. V¨n b¶n
§ỵc viÕt vµ gưi nh©n d©n thÕ giíi nh©n ngµy thÕ
giíi phßng chèng AIDS, 1/12/2003
II. §äc hiĨu v¨n b¶n
1. Néi dung cđa v¨n b¶n
- B¶n th«ng ®iƯp nªu lªn vÊn ®Ị phßng chèng AIDS.
- §ã lµ vÊn ®Ị rÊt cÇn ph¶i ®Ỉt lªn vÞ trÝ hµng ®Çu
trong ch¬ng tr×nh nghÞ sù vỊ chÝnh trÞ vµ hµnh ®éng
thùc tÕ cđa mçi qc gia vµ mçi c¸c nh©n” v×:
+ HIV/AIDS lµ vÊn ®Ị nãng báng, cÊp thiÕt cđa toµn
nh©n lo¹i vµ ®e do¹ nghiªm träng, tíi nay AIDS vÉn
hoµnh hµnh ®ang l©y lan víi tèc ®é ®¸ng b¸o ®éng,
nhÊt lµ ë phơ n÷ vµ cã rÊt Ýt dÊu hiƯu suy gi¶m.
Điểm tình hình ngắn gọn, đầy đủ,
bao qt như thế nào?
VÞ Tỉng th kÝ Liªn hỵp qc ®·
lµm thÕ nµo ®Ĩ cho c«ng viƯc tỉng
kÕt t×nh h×nh thùc tÕ cđa m×nh kh«ng
chØ trung thùc, ®¸ng tin cËy mµ cßn
lµ c¬ së ®Ĩ dÉn tíi nh÷ng kiÕn nghÞ
mµ «ng sÏ nªu ë bªn díi?
- Cách đưa ra những dữ kiện, những
con số của tác giả có khả năng tác
động tới người nghe ra sao?
- Cách tổng kết tình hình tập trung
nhiều nhất vào luận điểm nào
Tõ ®ã cã thĨ thÊy t¸c gi¶ lµ ngêi
nh thÕ nµo?
+ HIV/AIDS lµm ti thä cđa ngêi d©n bÞ gi¶m sót
nghiªm träng, tØ lƯ tư vong cao.
- Nh÷ng th¸ch thøc c¹nh tranh kh«ng quan träng h¬n
b»ng vÊn ®Ị cÊp b¸ch HIV/AIDS
2. §iĨm t×nh h×nh ®· qua
- §Çu tiªn t¸c gi¶ nhÊn m¹nh phiªn häp ®Ỉc biƯt cđa
§¹i héi ®ång Liªn hỵp qc vỊ HIV/AIDS : c¸c qc
gia ®· thèng nhÊt th«ng qua “Tuyªn bè vỊ cam kÕt
phßng chèng HIV/AIDS ®a ra c¸c mơc tiªu, cam kÕt,
ngn lùc vµ hµnh ®éng.
- T¸c gi¶ ®a ra mét sè kÕt qu¶ ®¹t ®ỵc:
+ Ng©n s¸ch dµnh cho phßng chèng HIV/AIDS t¨ng
lªn mét c¸ch ®¸ng kĨ.
+ Q toµn cÇu vỊ phßng chèng AIDS, lao, sèt rÐt ®·
®ỵc th«ng qua.
+ §¹i ®a sè c¸c c gia d· x©y dùng chiÕn lỵc phßng
chèng HIV/AIDS.
+ Ngµy cµng nhiỊu c¸c c«ng ty ¸p dơng chÝnh s¸ch
phßng chèng HIV/AIDS t¹i n¬i lµm viƯc.
+ C¸c nhãm tõ thiƯn céng ®ång lu«n ®i ®Çu trong
cc chiÕn chèng AIDS vµ cã c¸c ho¹t ®éng tÝch cùc,
phèi hỵp víi chÝnh phđ c¸c tỉ chøc kh¸c
Tuy nhiªn víi c¸c kÕt qđa ®ã th× ®¹i dÞch
HIV/AIDS vÉn cßn Ýt dÊu hiƯu suy gi¶m vµ hiƯn t¹i
vÉn hoµnh hµnh g©y tØ lƯ tư vong cao, l©y lan víi tèc
®é b¸o ®éng.
- §Ĩ cã c¬ së dÉn tíi nh÷ng kiÕn nghÞ mµ «ng sÏ nªu,
C«-phi An-nan ®É ®a ra c¸c biĨu hiƯn vµ sè liƯu cơ
thĨ nh»m thut phơc ngêi ®äc, ®ã lµ:
+ Mỗi phút đồng hồ có 10 người nhiễm HIV/AIDS .
+ Đại dịch lây lan với tốc độ báo động ở phụ nữ,
đang lan rộng ở khu vực Đơng Âu, tồn châu Á, từ
dãy Uran đến Thái Bình Dương…
- Tình hình cụ thể và những số liệu đưa ra khơng hề
chung chung, trừu tượng mà được chọn lọc ngắn
gọn, đầy đủ, bao qt, ấn tượng, tác động mạnh trực
tiếp tới tâm trí người nghe.Thể hiện tầm nhìn sâu
rộng của vị Tổng thư kí.
→ Cách tổng kết tình hình có trọng tâm: dịch
HIV/AIDS vẫn đang hồnh hồnh khắp thế giới “có
rất ít dấu hiệu suy giảm” do chúng ta chưa hồn
- Trước thực trạng đáng báo động
của đại dịch, C.An nan kêu gọi mọi
người cần phải làm gì?
- Trong lời kêu gọi tác giả đặc biệt
nhấn mạnh đến điều gì?
Nhận xét về mặt nghệ thuật của
bản thơng điệp?
Qua bản thơng điệp này, C. An-
nan muốn nói cho chúng ta điều gì?
Củng cố:
-Trong bản thơng điệp này nội dung
và những câu văn nào đã làm cho
anh chị thấy xúc động nhất? vì sao?
- Em có cho rằng khi đại dịch
thành mục tiêu đề ra trong cam kết và với tiến độ
như hiện nay chúng ta sẽ khơng đạt bất cứ mục tiêu
nào vào năm 2005.
Từ đây có thể thấy: Tác giả là một con người có
trái tim nhân hậu, chan chứa u thương, một tấm
lòng nhân đạo sâu sắc ở ơng có tầm nhìn sâu rộng
đối với sự vận động khơng ngừng của sự sống, luon
quan tâm tới vận mệnh của lồi người hơn bao giờ
hết.
3. Lời kêu gọi:
- Đặt ra nhiệm vụ cấp bách, quan trọng hàng đầu là
tích cực phòng chống AIDS:
+ Phải nỗ lực nhiều hơn nữa để thực hiện cam
kết của mình bằng nguồn lực và hành động cần
thiết. Các quốc gia phải đưa vấn đề AIDS lên vị trí
hàng đầu trong chương trình nghị sự.
+ Khơng được kì thị và phân biệt đối xử với
người nhiễm HIV/ AIDS. Đừng có ai ảo tưởng rằng
chúng ta có thể bảo vệ được chính mình bằng cách
dựng lên bức rào ngăn cách giữa “chúng ta” với
“họ”.
- Thiết tha kêu gọi mọi người sát cánh bên nhau để
cùng đánh đổ “cái thành luỹ” của sự im lặng, kì thị
và phân biệt đối xử đang vây quanh bệnh dịch này.
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật
- Lập luận chặt chẽ, lơ-gíc
- Dẫn chứng thuyết phục, sát thực
- Bài viết thể hiện tư tưởng, tình cảm, quan điểm
của mình một cách rõ ràng.
- Lời văn trong sáng, lơ-gíc giàu sức thuyết phục.
2. Nội dung
Qua bản thơng điệp, C. An-nancho chúng ta thấy
phòng chống HIV/AIDS là mối quan tâm hàng đầu
của tồn nhân loại, những cố gắng của con người là
chưa đủ. Vì vậy tác giả tha thiết kêu gọicác quốc
gai, tồn thể nhân dân hãy sát cánh cùng nhau để lật
đỏ thành trì của sự im lặng, kì thị và phân biệt đối
xử với những người bị HIV/AIDS.
HIV/AIDS đã đi qua thì bản thơng
điệp này cũng khơng còn giá trị
nữa? Vì sao?
IV. Dặn dò: Soạn bài “ Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ”
Rút kinh nghiệm
nghÞ ln vỊ mét bµi th¬, ®o¹n th¬ (TiÕt 1)
A. Mơc tiªu bµi häc: Gióp HS thÊy ®ỵc:
- Cđng cè vµ n©ng cao kiÕn thøc vỊ v¨n nghÞ ln
- BiÕt c¸ch lµm mét bµi v¨n nghÞ ln vỊ mét bµi th¬.
B. Ph¬ng tiƯn thùc hiƯn
- S¸ch GK, s¸ch GV
- Gi¸o ¸n lªn líp c¸ nh©n
C. C¸ch thøc tiÕn hµnh
GV híng dÉn häc sinh ph©n tÝch ®Ị, lËp dµn ý, vµ th¶o ln
D. Bµi míi:
I. ỉn ®Þnh líp:
II. KiĨm tra bµi cò:
C©u hái:
III. Bµi míi
Ho¹t ®éng cđa GV vµ HS Néi dung cÇn ®¹t
Giáo viên hướng dẫn cho
học sinh ®äc ®Ị bµi
Dựa vào năm sáng tác
1947 để tìm hiểu hoàn cảnh
ra đời?.
I. NghÞ ln vỊ mét bµi th¬
§Ị bµi: Ph©n tÝch bµi th¬ sau cđa Hå ChÝ Minh
C¶nh khuya
TiÕng si trong nh tiÕng h¸t xa,
Tr¨ng lång cỉ thơ bãng lång hoa.
C¶nh khuya nh vÏ, ngêi cha ngđ
Cha ngđ v× lo nçi níc nhµ.
a.Tìm hiểu đề
- Hoàn cảnh ra đời bài thơ: Thời gian những năm
đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.
Đòa điểm là vùng chiến khu Việt Bắc. Lúc này
Chủ tòch Hồ Chí Minh đang trực tiếp lãnh đạo
cuộc kháng chiến chống Pháp đầy gian khổ nhưng
Xác đònh nội dung và nghệ
thuật bài thơ?
Nh÷ng ý chÝnh cÇn nªu ë
phÇn më bµi?
PhÇn th©n bµi tr×nh bµy
nh÷ng ý chÝnh (ln ®iĨm) nµo?
VỊ néi dung?
VỊ nghƯ tht?
vô cùng oanh liệt của nhân dân ta.
- Nội dung tư tưởng và nghệ thuật của bài thơ
(Luận đề):
+ Nội dung: Vẻ đẹp núi rừng đêm trăng chiến
khu Việt Bắc. Hình ảnh người thi só chiến só cách
mạng Hồ Chí Minh (yêu thiên nhiên + nặng lòng
lo nỗi nước nhà)ø
+ Nghệ thuật: Vẻ đẹp hài hòa giữa chất cổ điển
và hiện đại
b. Lập dàn ý
* Mở bài
- Nêu hoàn cảnh ra đời bài thơ
- Nêu luận đề và trích dẫn ra bài thơ
* Thân bài
- Luận điểm 1: Cảnh đẹp đêm trăng ở chiến khu
Việt Bắc
+ Luận cứ: Hai câu thơ đầu.
Hình ảnh đđẹp, thi vị: trăng, hoa, cổ thụ, tiếng
suối.
- Luận đ®iểm 2: Hình tượng nhân vật trữ tình: thi só
- chiến só
+ Luận cứ: 2 câu cuối
Tâm trạng: chưa ngủ
Tình cảm: yêu thiên nhiên, lo nước
- Luận điểm 3: Vẻ đẹp hài hòa giữa chất cổ điển
và hiện đại
+ Luận cứ:
Cổ điển: thể thơ tứ tuyệt, bút pháp miêu tả,
hình ảnh thiên nhiên
Hiện đại: nhân vật trữ tình không phải là ẩn só
lánh đời mà là chiến só (cảm hứng chủ đạo là tình
cảm đất nước)
- Luận điểm 4: Đánh giá nội dung tư tưởng và
nghệ thuật của bài thơ.
* Kết bài
NhiƯm vơ cđa phÇn kÕt bµi?
- Khẳng đònh bài thơ
- Cảm nghó của bản thân về Bác
IV. DỈn dß: TiÕp tơc ®äc vµ xem ®Ị sè 2
Rót kinh nghiƯm
nghÞ ln vỊ mét bµi th¬, ®o¹n th¬ (TiÕt 2)
A. Mơc tiªu bµi häc: Gióp HS thÊy ®ỵc:
- Cđng cè vµ n©ng cao kiÕn thøc vỊ v¨n nghÞ ln
- BiÕt c¸ch lµm mét bµi v¨n nghÞ ln vỊ mét ®o¹n th¬.
B. Ph¬ng tiƯn thùc hiƯn
- S¸ch GK, s¸ch GV
- Gi¸o ¸n lªn líp c¸ nh©n
C. C¸ch thøc tiÕn hµnh
GV híng dÉn häc sinh ph©n tÝch ®Ị, lËp dµn ý, vµ th¶o ln
D. Bµi míi:
I. ỉn ®Þnh líp:
II. KiĨm tra bµi cò:
III. Bµi míi
Ho¹t ®éng cđa GV vµ HS Néi dung cÇn ®¹t
Giáo viên hướng dẫn cho
HS ®äc ®Ị bµi.
§o¹n th¬ cã xt xø thÕ
nµo?
§o¹n th¬ cã néi dung g×?
II. NghÞ ln vỊ mét ®o¹n th¬
§Ị bµi:
Phân tích đoạn thơ sau trong bài thơ Việt Bắc của
Tố Hữu:
Những đường Việt Bắc của ta
(…) Vui lên Việt Bắ, đèo De, núi Hồng
a. Tìm hiểu đề
- Xuất xứ đoạn trích:trÝch tõ bµi th¬ ViƯt B¾c cđa Tè H÷u
- Luận đề: khÝ thÕ cđa cc kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n
Ph¸p.
b. Dàn ý
* Mở bài: Giíi thiƯu ®o¹n th¬
- Xuất xứ đoạn thơ
NhiƯm vơ cđa phÇn më bµi?
PhÇn th©n bµi tr×nh bµy
nh÷ng ý chÝnh nµo vỊ néi
dung?
§Ỉc ®iĨm nghƯ tht cđa
®o¹n th¬ lµ g×?
NhiƯm vơ trong phÇn kÕt
bµi?
Tõ ®Ị bµi vµ kÕt qu¶ th¶o
ln em h·y cho biÕt:
Kh¸i niƯm vỊ kiĨu bµi nghÞ
ln vỊ bµi th¬, ®o¹n th¬?
C¸ch lµm kiĨu bµi nµy?
§Ĩ lµm ®ỵc kiĨu bµi nµy
cÇn ph¶i ®¸p øng ®ỵc c¸c yªu
cÇu nµo?
- Luận đề, trích đoạn thơ
* Thân bài
- Luận điểm 1 (8 câu đầu): Khí thế dũng mãnh của cuộc
kháng chiến chống Pháp ở Việt Bắc víi nhiỊu lùc lỵng
tham gia: d©n c«ng, bé ®éi, binh chđng c¬ giíi thĨ hiƯn râ
trªn nh÷ng con ®êng bé ®éi hµnh qu©n d©n c«ng ®i tiÕp
viƯn, ®oµn « t« quan sù,
- Luận điểm 2(4 câu sau): Khí thế chiến thắng ở các
chiến trường khác cđa mäi miỊn ®Êt níc tiÕp nèi b¸o vỊ.
- Luận điểm 3: Nghệ thuật điêu luyện trong việc sử
dụng thể thơ lục bát .
+ C¸ch dïng từ ngữ, hình ảnh:
+ C¸ch vËn dơng c¸c biện pháp tu tõ: trùng điệp, so sánh,
cường điệu
+ Giọng thơ hào hùng, s«i nỉi…
* Kết bài
- Khẳng đònh giá trò nội dung và nghệ thuật của khổ thơ,
bài thơ.
- Cảm nhận phong cách thơ Tố Hữu (hoặc về cuộc
kháng chiến)
III. Nh÷ng ®iĨm cÇn ghi nhí
1. Kh¸i niƯm: NghÞ ln vỊ mét bµi th¬, ®o¹n th¬ tr×nh bµy
ý kiÕn, nh¹n xÐt, ®¸nh gi¸ vỊ néi dung vµ nghƯ tht cđa
bµi th¬, ®o¹n th¬ ®ã.
2. C¸ch lµm bµi
- Ph©n tÝch c¸c u tè: ng«n tõ, h×nh ¶nh, giäng ®iƯu cđa
bµi th¬, ®o¹n th¬ v× nã trùc tiÕp biĨu hiƯn néi dung vµ nghƯ
tht cđa bµi th¬, ®o¹n th¬ ®ã
- Bè cơc râ rµng, m¹ch l¹c: thêng theo c¸c néi dung sau:
+ Giíi thiƯu kh¸i qu¸t vỊ bµi th¬, ®o¹n th¬
+ Bµn vỊ nh÷ng gi¸ trÞ néi dung vµ nghƯ tht cđa bµi th¬,
®o¹n th¬.
+ §¸nh gi¸ chung vỊ bµi th¬, ®o¹n th¬
3. Yªu cÇu khi lµm bµi
- §äc kÜ bµi th¬, ®o¹n th¬, n¾m ch¾c hoµn c¶nh, mơc ®Ých
s¸ng t¸c, vÞ trÝ cđa ®o¹n th¬, bµi th¬.
- T×m nh÷ng dÊu hiƯu ®Ỉc biƯt vỊ h×nh ¶nh, ng«n ng÷ (nghƯ
tht) cđa ®o¹n th¬, bµi th¬.
- §o¹n th¬, bµi th¬ thĨ hiƯn phong c¸ch nghƯ tht, t tëng
t×nh c¶m cđa t¸c gi¶ nh thÕ nµo?
IV DỈn dß: Lµm bµi tËp trong SGK- trang 86 phÇn Lun tËp
§äc vµ so¹n tríc “T©y TiÕn” – Quang Dòng –
rót kinh nghiƯm
T©y tiÕn (TiÕt 1)
Quang Dòng
A. Mơc tiªu bµi häc: Gióp HsbiÕt vµ c¶m nhËn ®ỵc:
- Nh÷ng nÐt chÝnh vỊ t¸c gi¶, hoµn c¶nh ra ®êi, ®oµn qu©n T©y TiÕn, bè cơc vµ m¹ch
c¶m xóc , nhan ®Ị cđa bµi th¬.
- Bøc tranh thiªn nhiªn n¬i nói rõng T©y B¾c vµ con ®êng hµnh qu©n cđa ngêi lÝnh T.
TiÕn ë ®o¹n 1.
B. C¸ch thøc tiÕn hµnh:
Gv híng dÉn HS ®äc s¸ng t¹o, trao ®ỉi th¶o ln, tr¶ lêi c©u hái, gỵi t×m.
C.Ph¬ng tiƯn d¹y häc:
SGK, SGV, thiÕt kÕ bµi häc
D. TiÕn tr×nh lªn líp
I. ỉn ®Þnh líp
II. KiĨm tra bµi cò
C©u hái:
III. Bµi míi
Ho¹t ®éng cđa GV vµ HS Néi dung cÇn ®¹t
Em h·y nªu nh÷ng nÐt chÝnh vỊ
t¸c gi¶?
Th¬ Quang Dòng cã ®Ỉc ®iĨm
nh thÕ nµo?
Bµi th¬ ®ỵc ra ®êi nh thÕ nµo?
GV thut gi¶ng vỊ sè phËn
I. TiĨu dÉn
1. T¸c gi¶:
- Lµ mét ngêi ®a tµi: lµm th¬, viÕt v¨n, vÏ tranh,
s¸ng t¸c nh¹c, song ®ỵc biÕt ®Õn nhiỊu nhÊt víi
t c¸ch lµ mét nhµ th¬
- §Ỉc ®iĨm th¬: hån nhiªn tinh tÕ, hµo hoa l·ng
m¹n.
2. Hoµn c¶nh ra ®êi:
Bµi th¬ ra ®êi khi nhµ th¬ ®· chun sang ®¬n
vÞ kh¸c, båi håi nhí vỊ ®¬n vÞ cò - ®oµn qu©n
ch×m nỉi cđa bµi th¬ trong mét
thêi gian dµi: Khi míi ra ®êi bµi
th¬ ®ỵc yªu thÝch vµ lu trun réng
r·i. Nhng sau ®ã do quan niƯm Êu
trÜ cđa mét sè ngêi trong giíi v¨n
häc cho r»ng bµi th¬ cã nh÷ng r¬i
rít cđa t tëng l·ng m¹n anh hïng
kiĨu cò nªn bµi th¬ Ýt ®ỵc nh¾c ®Õn.
M·i ®Õn thêi k× ®ỉi míi, T©y TiÕn
míi ®ỵc kh«i phơc l¹i vÞ trÝ xøng
®¸ng cđa nã trong nỊn v¨n häc d©n
téc
Tr×nh bµy hiĨu biÕt cđa em vỊ
®oµn qu©n T©y TiÕn?
GV ®äc mÉu vµ híng dÉn HS ®äc
thĨ hiƯn ®óng c¶m xóc, giäng ®iƯu,
vµ ©m hëng cđa tõng ®o¹n trong bµi
th¬.
C¨n cø vµo néi dung vµ sù ph©n
chia c¸c khỉ th¬ trong bµi, em h·y
chia bè cơc cđa bµi th¬?
M¹ch c¶m xóc liªn kÕt c¸c ®o¹n
th¬ lµ g×?
T©y TiÕn mµ Quang Dòng lµm ®¹i ®éi trëng -
n¨m 1948 t¹i Phï Lu Chanh.
3. §oµn qu©n T©y TiÕn
- Thêi gian thµnh lËp: ®Çu n¨m 1947, ®Õn ci
mïa xu©n n¨m 1947 Quang Dòng gia nhËp ®éi
qu©n T©y TiÕn vµ lµm ®¹i ®éi trëng
- Thµnh phÇn: ®a sè lµ thanh niªn Hµ Néi chđ
u lµ tri thøc, häc sinh, sinh viªn (Quang Dòng
thc vµo sè nµy)
- §¹i bµn ho¹t ®éng: miỊn rõng nói phÝa T©y cđa
Tỉ qc.
- §iỊu kiƯn sinh ho¹t: thiÕu thèn
- Hoµn c¶nh chung: ®¸nh trËn tư vong Ýt, sèt rÐt
tư vong nhiỊu.
4. V¨n b¶n
a. Bè cơc: Gåm 4 phÇn:
- §o¹n 1 (14 dßng ®Çu): Nh÷ng cc hµnh qu©n
gian khỉ cđa ®oµn qu©n T©y TiÕn vµ khung c¶nh
thiªn nhiªn miỊn T©y
- §o¹n 2 (8 dßng tiÕp theo): Nh÷ng kØ niƯm ®Đp
vỊ t×nh qu©n d©n trong ®ªm liªn hoan c¶nh s«ng
níc miỊn T©y th¬ méng
- §o¹n 3 (8 dßng tiÕp): Ch©n dung cđa ngêi lÝnh
T©y TiÕn
- §o¹n 4 (4 dßng ci): Lêi thỊ g¾n bã víi T©y
TiÕn vµ miỊn T©y.
b. M¹ch c¶m xóc cđa bµi th¬: lµ nçi nhí da
diÕt cđa Quang Dòng vỊ ®ång ®éi vỊ nh÷ng kØ
niƯm cđa ®oµn qu©n T©y TiÕn g¾n liỊn víi khung
c¶nh thiªn nhiªn miỊn T©y hïng vÜ, hoang s¬,
®Çy th¬ méng. Bµi th¬ lµ kÝ øc cđa QD vỊ T©y
TiÕn; nh÷ng kÝ øc, nh÷ng kØ niƯm ®ỵc t¸i hiƯn l¹i
Bµi th¬ ban ®Çu cã tªn lµ g×? Sau
®ã?
ViƯc bá ®i ch÷ “Nhí” cã ý nghÜa
g×?
Nçi nhí ®Çu tiªn mµ Quang Dòng
nhí lµ g×?
T¹i sao nhµ th¬ më ®Çu nçi nhí
b»ng h×nh ¶nh s«ng M·?
C©u th¬ më ®Çu nµy cã t¸c dơng
®Ĩ lµm g×?
Trong hai c©u th¬ ®Çu ®iƯp tõ
nµo ®ỵc nh¾c l¹i? T¸c dơng cđa
viƯc lỈp l¹i ®ã?
§ã lµ nçi nhí nh thÕ nµo? Em hiĨu
thÕ nµo lµ nçi “nhí ch¬i v¬i”?
Nçi nhí ch¬i v¬i ®ỵc cơ thĨ ho¸
b»ng viƯc g×?
Em cã nhËn xÐt g× vỊ c¸c ®Þa
danh Êy?
Trong nçi nhí Êy thiªn nhiªn T©y
B¾c hiƯn lªn nh thÕ nµo vỊ kh«ng
gian?
Trong c©u 5 cã g× ®Ỉc biƯt? (vỊ
c¸ch ng¾t nhÞp?, tõ ng÷?) T¸c
dơng?
mét c¸ch tù nhiªn kÝ øc nµy gäi kÝ øc kh¸c, kØ
niƯm nµy kh¬i dËy kØ niƯm kh¸c nh nh÷ng ®ỵt
sãng nèi tiÕp nhau. Ngßi bót tinh tÕ, tµi hoa cđa
QD ®· lµm cho nh÷ng kÝ øc Êy trë nªn sèng ®éng
vµ ngêi ®äc cã c¶m tëng ®ang sèng cïng víi nhµ
th¬ trong nh÷ng håi tëng Êy.
b. Nhan ®Ị
- Ban ®Çu: Nhí T©y TiÕn
- Sau ®ã: T©y TiÕn → ý nghÜa: m¹ch th¬ kh«ng
bÞ lé, tËp trung t« ®iĨm ®Þa danh, ph¹m vi, chđ
®Ị ®ỵc më réng h¬n.
II. §äc hiĨu v¨n b¶n–
1. §o¹n 1
* Nhí:
- S«ng M· → g¾n liỊn víi nói rõng T©y B¾c vµ
binh ®oµn T©y TiÕn.
→ C©u th¬ võa nh lêi t©m sù võa nh lêi gäi cã
t¸c dơng ®Þnh híng toµn bé c¶m xóc cho bµi th¬.
+ §iƯp tõ “Nhí”→ lµ hai nèt nhÊn biĨu hiƯn nçi
nhí ch¸y báng kh«n ngu«i
+ Nhí ch¬i v¬i: võa mªnh mang võa s©u l¾ng,
nçi nhí bµng b¹c mang m¸c, m¬ hå m«ng lung
kh«ng cã h×nh cã lỵng lµ nçi nhí chªng chao
gi÷a hai bê h thùc, kh«ng râ nÐt, kh«ng g¾n víi
mét ®èi tỵng cơ thĨ nµo.
- LiƯt kª c¸c ®Þa danh cđa miỊn T©y B¾c: Sµi
Kho, Mêng L¸t, Pha Lu«ng, Mêng HÞch, Mai
Ch©u → c¸c ®Þa danh xa x«i nhng in ®Ëm dÊu
ch©n ngêi lÝnh T©y TiÕn
* Thiªn nhiªn T©y B¾c
VỊ kh«ng gian:
Dèc lªn khóc khủu dèc th¨m th¼m
Heo hót cån m©y sóng ngưi trêi
Ngµn thíc lªn cao ngµn thíc xng
Nhµ ai Pha Lu«ng ma xa kh¬i
- C©u 5: NhÞp 4/3 vµ hai tõ lÊy “khủu dèc vµ”
th¨m th¼m”
→
gỵi h×nh tỵng vỊ mét con dèc
nguy hiĨm vµ con ®êng hµnh qu©n gian nan.
- C©u 6: H×nh ¶nh: “Sóng ngưi trêi” võa thùc võa
gỵi ra chÊt lÝnh.
Trong c©u 6, h×nh ¶nh “sóng ngưi
trêi” lµ h×nh ¶nh nh thÕ nµo?
GV thut tr×nh: Hai ch÷ “ngưi
trêi” ®ỵc dïng rÊt hån nhiªn vµ
còng rÊt t¸o b¹o võa ngé nghÜnh
võa cã chÊt tinh nghÞch cđa ngêi
lÝnh. Nói cao tëng chõng ch¹m
m©y, m©y nỉi thµnh c«ng heo hót.
Ngêi lÝnh trÌo lªn ngän nói cao d-
êng nh ®ang ®i trong m©y, mòi
sóng ch¹m tíi ®Ønh trêi
C©u 7 cã c¸ch ng¾t nhÞp nh thÕ
nµo? BiƯn ph¸p nghƯ tht nµo ®ỵc
dïng? T¸c dơng?
NhËn xÐt vỊ dÊu thanh trong c©u
8? ViƯc sư dơng c¸c dÊu thanh nh
vËy cã ý nghÜa g×?
GV gi¶ng: §äc c©u thø 4 trong
®o¹n nµy cã thĨ h×nh dung c¶nh
nh÷ng ngêi lÝnh t¹m dõng ch©n bªn
mét dèc nói, phãng tÇm m¾t ngang
ra xa qua mét kh«ng gian mÞt mïng
s¬ng rõng, ma nói, thÊy thÊp tho¸ng
nh÷ng ng«i nhµ ®ang bång bỊnh
tr«i gi÷a biĨn kh¬i.
Thiªn nhiªn kh«ng chØ më ra
theo chiỊu kh«ng gian mµ cßn ®ỵc
kh¸m ph¸ ë chiỊu nµo n÷a?
Vµo lóc nµo? Em cã nhËn xÐt g×
vỊ kho¶ng thêi gian Êy?
Thiªn nhiªn cßn ®¬c më ra víi
©m thanh. VËy ®ã lµ nh÷ng ©m
thanh nµo? ¢m thanh Êy nãi lªn
®iỊu g×?
Tõ sù ph©n tÝch Êy, em cã nhËn
xÐt g× vỊ bøc tranh thiªn nhiªn miỊn
T©y B¾c vµ con ®êng hµnh qu©n cđa
c¸c chiÕn sÜ T©y TiÕn ?
- C©u 7: nhÞp 4/3, ®èi lËp nhau, gÇn nh bỴ ®«i →
diƠn t¶ dèc nói vót lªn, ®á xng gÇn nh th¼ng
®øng, nh×n lªn cao chãt vãt, nh×n xng s©u
th¨m th¼m.
- C©u 8: Toµn thanh B»ng t¬ng ph¶n víi 3 c©u
trªn → nh mét tiÕng thë phµo nhĐ nhâm cđa ngêi
lÝnh sau mét ch»ng ®êng dµi hµnh qu©n vÊt v¶.
VỊ thêi gian:
ChiỊu chiỊu vµ ®ªm ®ªm → lu«n lu«n lµ mèi
®e do¹ khđng khiÕp ®èi víi con ngêi.
¢m thanh: tiÕng th¸c gÇm thÐt
tiÕng cäp trªu ngêi
→ ©m thanh ghª rỵn.
Tãm l¹i: Bøc tranh thiªn nhiªn vµ con ®êng hµnh
qu©n cđa c¸c chiƠn sÜ T©y TiÕn hïng vÜ, hoang
s¬, vµ d÷ déi, hiĨm trë nhng còng rÊt qun rò,
®Đp ®Ï.
* H×nh ¶nh ngêi lÝnh T©y TiÕn
Anh b¹n d·i dÇu kh«ng bíc n÷a
Gơc trªn sóng mò bá quªn ®êi
- D·i dÇu: bïi ngïi, th¬ng c¶m
H×nh ¶nh ngêi lÝnh T©y TiÕn ®ỵc
miªu t¶ b»ng nh÷ng c©u th¬ nµo?
§o¹n th¬ kÕt thóc b»ng c¶nh tỵng
nµo?
GV gi¶ng: Sau bao nhiªu gian khỉ
b¨ng rõng , vỵt hói, léi si, trÌo
®Ìo nh÷ng ngêi lÝnh t¹m dõng ch©n,
®ỵc nghØ ng¬i ë mét b¶n lµng nµo
®ã qu©y qn bªn nh÷ng nåi c¬m
®ang bèc khãi. Khãi c¬m nghi ngót
vµ h¬ng th¬m lóa nÕp ngµy mïa
xua tan vỴ mƯt mái trªn g¬ng mỈt
cđa nh÷ng ngêi lÝnh , khiÕn hä t¬i
tØnh h¼n lªn
ViƯc kÕt thóc ®o¹n th¬ b»ng hai c©u
th¬ nµy cã ý nghÜa g×?
Cđng cè: Thiªn nhiªn T©y B¾c?
- Kh«ng bíc n÷a: dõng ch©n
- bá quªn ®êi: thanh th¶n, nhĐ nhâm, cêng ®iƯu
ho¸ c¸i chÕt cđa ngêi lÝnh
→ kh«ng chïn bíc, s½n sµng chÊp nhËn hi sinh.
* §o¹n th¬ kÕt thóc b»ng c¶nh tỵng ®Çm Êm cđa
b÷a c¬m chiỊu:
Nhí «i T©y TiÕn c¬m lªn khãi
Mai Ch©u mïa em th¬m nÕp x«i
→ T¹o nªn mét c¶m gi¸c ªm dÞu, Êm ¸p chn bÞ
t©m thÕ cho ngêi ®äc bíc sang ®o¹n thø 2.
IV. DỈn dß: Häc thc lßng ®o¹n 1
TiÕp tơc ®äc vµ soan bµi
Rót kinh nghiƯm
T©y tiÕn (TiÕt 2)
Quang Dòng
A. Mơc tiªu bµi häc: Gióp HS:
- C¶m nhËn ®ỵc vỴ ®Đp mÜ lƯ cđa thiªn nhiªn T©y B¾c vµ nÐt hµo hoa, dòng c¶m, vỴ ®Đp
bi tr¸ng cđa h×nh tỵng ngêi lÝnh trong bµi th¬.
- N¾m ®ỵc nh÷ng ®Ỉc s¾c vỊ nghƯ tht cđa bµi th¬
B. C¸ch thøc tiÕn hµnh:
GV híng dÉn HS ®äc s¸ng t¹o, trao ®ỉi th¶o ln, tr¶ lêi c©u hái, gỵi t×m.
C.Ph¬ng tiƯn d¹y häc:
SGK, SGV, thiÕt kÕ bµi häc
D. TiÕn tr×nh lªn líp
I. ỉn ®Þnh líp
II. KiĨm tra bµi cò
C©u hái: Ph©n tÝch vỴ ®Đp thiƯn nhiªn vµ h×nh ¶nh ngêi lÝnh T©y TiÕn trong khỉ th¬ ®Çu
tiªn?
III. Bµi míi
Ho¹t ®éng cđa GV vµ HS Néi dung cÇn ®¹t
§ªm liªn hoan lưa tr¹i ®ỵc b¾t ®Çu
trong ¸nh s¸ng nh thÕ nµo?
¢m thanh?
Nh©n vËt trung t©m, linh hån cđa
®ªm v¨n nghƯ lµ ai?
Em cã nhËn xÐt g× vỊ kh«ng khÝ cđa
®ªm liªn hoan?
Trong ¸nh s¸ng lung linh cđa ®c,
tiÕng rÐo r¾t cđa khÌn, vµ c¸c c« g¸i n¬i
nói rõng miỊn T©y ®Đp nh vËy c¸c
chiƠn sÜ T©y TiÕn cđa chóng ta cã th¸i
®é thÕ nµo?
Hai ch÷ “k×a em” diƠn t¶ ®iỊu g×?
T©m tr¹ng Êy lµ biĨu hiƯn g× cđa ®oµn
qu©n T©y TiÕn?
Thiªn nhiªn miỊn T©y ®ỵc nh¾c tíi
trong thêi gian nµo? ë ®©u?
Trªn dßng s«ng ®Ëm mµu s¾c cỉ tÝch,
hun tho¹i Êy, nỉi bËt lªn h×nh ¶nh
2. §o¹n 2: §ªm liªn hoanlưa tr¹ivµ thiªn
nhiªn miỊn T©y.
a. Bèn c©u ®Çu: §ªm liªn hoan lưa tr¹i
- ¸nh s¸ng “bõng lªn”: lung linh rùc rì cđa
®c.
- ¢m thanh “man ®iƯu”: trong trỴo, rÐo r¾t
cđa tiÕng khÌn
- C¸c c« g¸i Th¸i: hiƯn ra trong nh÷ng bé
xiªm y léng lÉy võa e thĐn, võa t×nh tø trong
mét vò ®iƯu ®Ëm mµu s¾c xø l¹ “man ®iƯu”
®· thu hót c¶ hån vÝa nh÷ng trµng trai T©y
TiÕn.
- Kh«ng khÝ: c¶ c¶nh vËt vµ con ngêi ®Ịunh
nghiªng ng¶, bèc men say, ng©y ngÊt, r¹o rùc
→ ChiÕn sÜ T©y TiÕn ph¶i thèt lªn “k×a
em”⇒ thĨ hiƯn mét c¸i nh×n võa ngì ngµng
võa ng¹c nhiªn võa mª say, vui síng. Lµ biĨu
hiƯn cđa lßng l¹c quan, yªu ®êi, t©m hån l·ng
m¹n cđa c¸c chiÕn sÜ.
b. Bèn c©u sau: Thiªn nhiªn miỊn T©y
- Thêi gian: bi chiỊu gi¨ng m¾c mét mµu s-
¬ng.
- Kh«ng gian: : Dßng s«ng: lỈng tê, hoang d¹i
nh thêi tiỊn sư
- Con ngêi: nh÷ng c« g¸i Th¸i víi d¸ng h×nh
mỊm m¹i, un chun trªn chiÕc thun ®éc
nµo?
Vµ hoµ hỵp víi con ngêi c¶nh vËt nh
thÕ nµo?
C¶nh thiªn nhiªn ®ỵc t¶ víi biƯn ph¸p
nghƯ tht nµo?
Sư dơng biƯn ph¸p nghƯ tht Êy,
c¶nh thiªn nhiªn nh thÕ nµo?
GV thut tr×nh: §äc ®o¹n th¬ nµy, ta
nh l¹c vµo thÕ giíi cđa c¸i ®Đp, thÕ
giíi cđa câi m¬, cđa ©m nh¹c. Bèn c©u
th¬ ®Çu ng©n nga nh tiÕng h¸t, nh
nh¹c ®iƯu cÊt lªn tù t©m hån ng©y
ngÊt, mª say cđa nh÷ng ngêi lÝnh T©y
TiÕn. H¬n ë ®©u hÕt trong ®o¹n th¬
nµy, chÊt th¬ vµ chÊt nh¹c hoµ qun
víi nhau ®Õn møc khã mµ t¸ch biƯt.
Víi ý nghÜa ®ã. Xu©n DiƯu cã lÝ khi
cho r»ng ®äc bµi th¬ T©y TiÕn, ta cã
c¶m tëng nh ngËm ©m nh¹c trong
miƯng.
GV chun ý: Trªn c¸i nỊn hïng vÜ
hiĨm trë, d÷ déi cđa nói rõng vµ duyªn
d¸ng th¬ méng mÜ lƯ cđa miỊn T©y ®Õn
®o¹n thø 3 h×nh tỵng tËp thĨ nh÷ng ng-
êi lÝnh T©y TiÕn hiƯn lªn nh thÕ nµo
chóng ta sang phÇn 3.
Ngêi lÝnh T©y TiÕn ®ỵc miªu t¶ víi
ngo¹i h×nh nh thÕ nµo?
Do ®©u mµ nh÷ng ngêi lÝnh T©y TiÕn
cã c¸i ®Çu ®Ỉc biƯt nh vËy?
Mµu da cđa c¸c chiÕn sÜ T©y TiÕn?
V× sao hä cã lµn ®a xanh xao nh vËy?
GV thut tr×nh: Th¬ ca thêi kh¸ng
méc.
- C¶nh vËt:
+ Nh÷ng c©y lau: cã t©m hån nh con ngêi
+ Nh÷ng b«ng hoa rõng còng “®ong ®a” lµm
duyªn trong dßng níc lò.
BiƯn ph¸p nghƯ tht: chÊm ph¸ gỵi nhiỊu
h¬n t¶ vµ nh©n ho¸
→ C¶nh thiªn nhiªn hun ¶o, th¬ méng.
⇒ Ngßi bót tµi hoa cđa QD kh«ng chØ t¶ mµ
cßn gỵi. C¶nh vËt thiªn nhiªn xø së qua ngßi
bót cđa «ng nh cã hån ph¶ng phÊt trong giã.
¤ng kh«ng chØ lµm hiĨn hiƯn lªn tríc m¾t ng-
êi ®äc vỴ ®Đp cđa thiªn nhiªn mµ cßn gỵi lªn
c¸i phÇn thiªng liªng cđa c¶nh vËt
3. §o¹n 3. Ch©n dung chiÕn binh T©y TiÕn
a. Trong cc sèng chiÕn ®Êu
* Ngo¹i h×nh
- §Çu: kh«ng mäc tãc: Nh÷ng ngêi lÝnh T©y
TiÕn ngêi th×:
+ C¹o träc ®Çu ®Ĩ thn tiƯn khi ®¸nh nhau
gi¸p l¸ cµ víi ®Þch.
+ BÞ sèt rÐt ®Õn rơng tãc träc ®Çu
- Da: xanh mµu l¸: v× ®ãi kh¸t, v× sèt rÐt rõng
nhng còng cã thĨ ®ã lµ mµu xanh cđa l¸ ng
trang mµ lÝnh T©y TiÕn dïng trong chiÕn ®Êu
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét