PHẦN II: NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1. Một số vấn đề về trường tiểu học và người giáo viên tiểu học.
1.1 Vị trí nhiệm vụ của trường tiểu học:
Trường Tiểu học là công trình văn hoá giáo dục bền vững hấp dẫn các trẻ em,
là nơi diễn ra cuộc sống thực sự của các em, là nơi tạo cho trẻ em hạnh phúc đi
học."Mỗi ngày tới trường là một ngày vui"."Trường tiểu học là cơ sở giáo dục, bậc
học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam, trực tiếp đảm nhiệm việc giáo dục trẻ từ lớp 1 đến lớp 5 cho trẻ từ 6 đến 11
tuổi, nhằm hình thành ở học sinh cơ sở ban đầu cho sự phát triển toàn diện nhân
cách cho người Việt Nam xã hội chủ nghĩa theo mục tiêu giáo dục tiểu học".
1.2. Vai trò, nhiệm vụ của người giáo viên tiểu học :
Người giáo viên tiểu học có tầm quan trọng đặc biệt. Lao động của người thầy
tiểu học là lao động vừa mang tính khoa học vừa mang tính nghệ thuật, đòi hỏi phải
công phu, người thầy tiểu học là một hình ảnh trực quan rất sinh động luôn gần gũi
với học sinh, là tấm gương sáng để các em học tập và rèn luyện, dần hoàn thiện
nhân cách của chính mình. Vấn đề thầy giáo đã được Nghị quyết TW2 khoá VIII chỉ
rõ:"Để đảm bảo chất lượng giáo dục - đào tạo phải giải quyết vấn đề thầy giáo":
Không có thầy giáo thì không thể thực hiện được mục tiêu giáo dục và đào tạo. Nghị
quyết TW2 khoá VIII một lần nữa khẳng định: "Giáo viên là nhân tố quyết định chất
lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh. Giáo viên phải có đủ đức đủ tài".
Vì vậy người giáo viên tiểu học có những nhiệm vụ sau:
5
- Thực hiện nghiêm chỉnh có chất lượng nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục toàn
diện cho học sinh, giảng dạy đúng đủ chương trình, nội dung, kế hoạch giáo dục,
soạn bài, chấm bài đầy đủ, lên lớp đúng giờ, không tuỳ tiện bỏ giờ, bỏ buổi học,
quản lý chu đáo học sinh trong mọi hoạt động học tập và rèn luyện ở trong, ngoài
nhà trường.
- Thường xuyên học tập văn hoá, bồi dưỡng nghiệp vụ, rèn luyện đạo đức tác
phong để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao theo tiêu chuẩn quy định đối với người
giáo viên tiểu học.
* Chấp hành nghiêm chỉnh mọi quy định của nhà nước, tôn trọng pháp luật,
thực hiện các quyết định của hiệu trưởng, nhận nhiệm vụ do hiệu trưởng phân công,
chịu sự kiểm tra của hiệu trưởng và của các cấp quản lý giáo dục.
* Thương yêu tôn trọng học sinh, đối xử công bằng với học sinh xây dựng tập
thể sư phạm thành một tập thể đoàn kết thân ái, giúp đỡ lẫn nhau.
* Phối hợp chặt chẽ với Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh với gia đình
học sinh trong hoạt động dạy học và giáo dục.
Người giáo viên tiểu học hiện nay phải có khả năng dạy đủ 9 môn học cho
những học sinh học lực khác nhau trong cùng một lớp, nghề sư phạm ở bậc tiểu học
hơn lúc nào hết phải được coi trọng hàng đầu. Từ đó người giáo viên cần được bồi
dưỡng kiến thức và chuyên môn nghiệp vụ để cập nhập với thời hiện đại.
2. Yêu cầu về chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học:
2.1 Năng lực sư phạm của giáo viên:
"Năng lực sư phạm là tổng hợp những đặc điểm tâm lý của cá nhân, đáp ứng
những yêu cầu hoạt sư phạm và quyết định sự thành công trong việc nắm vững hoạt
động" vẫn theo quan điểm của nhóm nghiên cứu tác giả sách "Tâm lí học" (do Phạm
Minh Hạc chủ biên) đã phân chia năng lực sư phạm của người giáo viên theo 3
nhóm sau:
6
Nhóm 1: Đó là lòng yêu trẻ, cơ bản trong năng lực sư phạm, thể hiện năng lực
kiềm chế, tự chủ, điều khiển được các trạng thái tâm lí, tâm trạng của bản thân khi
tiến hành các hoạt động sư phạm.
Nhóm 2: Năng lực dạy học gắn liền với việc truyền đạt thông tin cho học sinh
ví dụ: Năng lực khoa học, năng lực chuyên môn, năng lực ngôn ngữ
Nhóm 3: Những năng lực tổ chức giao tiếp trong quá trình dạy học và giáo
dục nhóm: Tổ chức làm việc khoa học, tổ chức các hoạt động của học sinh như óc
quan sát, sự khéo léo sư phạm lôi cuốn học sinh.
2.2 Năng lực chuyên môn của người giáo viên tiểu học thể hiện ở chuẩn
về kiến thức kĩ năng cụ thể:
a. Về kiến thức:
- Có kiến thức khoa học có cơ bản có liên quan có liên quan đến chương trình.
- Có kiến thức về nghiệp vụ sư phạm tiểu học.
- Có hiểu biết về những chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước đối
với kinh tế - văn hoá - xã hội.
- Có kiến thức phổ thông về quản lý hành chính Nhà nước, về môi trường dân
số, an ninh quốc phòng, an toàn giao thông, quyền trẻ em, y tế học đường.
- Có hiểu biết về tình hình chính trị, kinh tế - văn hoá - xã hội của địa phương.
b. Về kỹ năng:
- Biết lập kế hoạch bài học.
- Biết tổ chức giờ học, thực hiện các mục tiêu của bài học.
- Biết làm công tác chủ nhiệm lớp, biết tổ chức các hoạt động giáo dục, sinh
hoạt tập thể, sinh hoạt ngoài giờ lên lớp, hoạt động của đội Thiếu niên, sao Nhi
đồng.
- Biết giao tiếp ứng xử với học sinh, phụ huynh học sinh, đồng nghiệp và
cộng đồng.
- Biết lập hồ sơ, lưu trữ hồ sơ và sử dụng hồ sơ, biết giảng dạy và giáo dục
học sinh.
7
2.3 Phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống:
- Nhận thức rõ về tư tưởng chính trị với trách nhiệm của một công dân, một
nhà giáo đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
- Chấp hành pháp luật, chính sách của Nhà nước.
- Chấp hành quy chế của ngành, quy định của nhà trường, kỷ luật lao động.
- Có đạo đức nhân cách và lối sống lành mạnh, trong sáng của nhà giáo .
- Phải trung thực trong công tác, đoàn kết trong quan hệ đồng nghiệp, phục vụ
nhân dân và học sinh.
3. Khái niệm, mục tiêu bồi dưỡng giáo viên và bồi dưỡng giáo viên tiểu
học:
3.1 Khái niệm, mục tiêu của bồi dưỡng giáo viên :
- Theo quan niệm của tổ chức UNESCO là: "Bồi dưỡng với ý nghĩa nâng cao
nghề nghiệp. Quá trình này chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao
kiến thức hoặc kĩ năng chuyên môn, nghiệp vụ của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu
lao động nghề nghiệp ".
- Theo tác giả Nguyễn Minh Đường "Bồi dưỡng có thể coi là một quá trình
cập nhật kiến thức và kĩ năng còn thiếu hoặc đã lạc hậu trong một cấp học, bậc học
và thường xuyên được xác định bằng một chứng chỉ ".
Qua các quan điểm trên, có thể nói bồi dưỡng thực chất bổ sung kiến thức kỹ
năng để nâng cao trình độ trong lĩnh vực chuyên môn nào đó, giúp con người mở
mang hoặc nâng cấp hệ thống tri thức, kĩ năng, kĩ xảo chuyên môn nghiệp vụ có sẵn
nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả công việc đang làm.
3.2 Bồi dưỡng chất lượng đội ngũ :
- Bồi dưỡng chất lượng đội ngũ giáo viên có một ý nghĩa cực kỳ to lớn trong
việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên về chính trị chuyên môn và quản lý giáo
dục. Vai trò của người giáo viên với những phẩm chất đạo đức tốt cùng với kiến
thức và năng lực chuyên môn vững vàng sẽ tạo được uy tín và khả năng giáo dục
8
tiểu học to lớn đáp ứng yêu cầu của sự phát triển giáo dục và phát triển đất nước
trong giai đoạn hiện nay.
Chất lượng đội ngũ giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và
phụ thuộc vào công tác đào tạo, công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên. Hai mặt này
gắn bó với nhau một cách chặt chẽ trong một thể thống nhất trong đó công tác bồi
dưỡng thường xuyên có ý nghĩa đào tạo lại, cung cấp cho giáo viên tiểu học những
kiến thức mới, tạo cho họ có một tiềm lực tiếp cận với những yêu cầu thay đổi trong
giảng dạy phổ thông và sự phát triển của khoa học giáo dục, khoa học bộ môn ( nhất
là những thành tựu mới ) để vận dụng vào công tác giảng dạy và giáo dục học sinh
trong giai đoạn mới.
Muốn phát triển giáo dục nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng không thể
không chú ý bồi dưỡng chất lượng giáo viên. Đây là yếu tố số một mà trong đó
chuyên môn là một vấn đề quan trọng nhất. Nếu giáo viên yếu về trình độ chuyên
môn, yếu về năng lực sư phạm thì không thể nâng cao chất lựơng giáo dục. Chúng
ta ai cũng thừa nhận một nền giáo dục không thể phát triển cao hơn trình độ của
những người xây dựng nên nó. "Đỉnh cao của một nền giáo dục của bất kỳ mọt quốc
gia nào cũng không thể vượt qua ngưỡng cửa của thầy giáo". Vấn đề thầy giáo lại
được khẳng định: "Để đảo bảo chất lượng của giáo dục và đào tạo phải giải quyết
tốt vấn đề thầy giáo". Vấn đề thấy giáo được khẳng định hơn trong Hội nghị lần 2
BCH Trung ương Đảng khoá VIII. Trong năm giải pháp về chiến lược phát triển
giáo dục và đào tạo trong giai đoạn mới thì " Xây dựng chất lượng đội ngũ " được
coi là giải pháp quan trọng nhất, có tính quyết định tới chất lượng giáo dục. Chỉ thị
40 của Ban Bí thư : " Đây là nhiệm vụ vừa đáp ứng yêu cầu trước mắt vừa mang tính
chiến lược lâu dài nhằm thực hiện thành công chiến lược phát triển giáo dục năm
2001 - 2010 và chấn hưng đất nước".
Thực tế trong giai đoạn hiện nay giáo viên tiểu học thiếu về số lượng, yếu về
chất lượng, không đồng đều về các môn và mất cân đối về cơ cấu, một điều bấp cập
nữa là đội ngũ giáo viên còn non yếu về trình độ tay nghề.
9
Vì vậy trong công cuộc đổi mới về sự nghiệp giáo dục đang đứng trước thức
thách mới thì vai trò của người giáo viên rất quan trọng. Họ không ngừng phải trao
đổi tích luỹ kiến thức, kinh nghiệm giảng dạy, cùng với việc mở mang kiến thức
mới để tồn tại và đáp ứng đòi hỏi to lớn của xã hội. Do đó, việc bồi dưỡng chất
lượng đội ngũ giáo viên là hết sức cần thiết, công việc bồi dưỡng chất lượng đội ngũ
giáo viên chính là phát triển nguồn nhân lực.
CHƯƠNG II:
THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN VÀ CÁC BIỆN
PHÁP BỒI DƯỠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CỦA HIỆU
TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC NHÂN MỤC – HÀM YÊN – TUYÊN
QUANG
1. Khái quát về tình hình địa phương và nhà trường :
Xã Nhân Mục cách trung tâm huyện Hàm Yên 8 km địa hình có nhiều đồi
núi. Đường xá giao thông đi lại rất thuận lợi. Phía Đông giáp xã Thị trấn Tân Yên,
phía Tây giáp xã Tích Cốc - Yên Bình - Yên Bái, phía Nam giáp xã Bằng Cốc, phía
Bắc giáp xã Yên Phú. Tổng diện tích tự nhiên toàn xã có 1.441,6 ha.Có 795 hộ dân
với 3.259 nhân khẩu .Nghề nghiệp chính là sản xuất nông nghiệp kết hợp với trồng
cây lâm nghiệp Toàn xã có 11 thôn với 5 dân tộc cùng chung sống (Dân tộc thiểu
số chiếm 80%), Số hộ nghèo chiếm 33% nên cũng có ảnh hưởng đến việc dạy và
học của nhà trường.
* Thuận lợi :
10
Trường Tiểu học Nhân Mục là một trường hạng 3 gồm có 9 lớp với 215 học
sinh. Tổng số giáo viên là 16 đồng chí. Cơ sở vật chất đầy đủ, phòng học đảm bảo
học 1 ca.
Có sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp, các ngành từ tỉnh đến huyện. Sự
lãnh đạo trực tiếp của cấp Uỷ đảng, chính quyền địa phương.
Nhân dân đã có nhận thức đúng đắn về việc đầu tư cho con em học tập, đã
quan tâm đến việc học tập của con em mình.
Công tác xã hội hoá đang được thực hiện từng bước có hiệu quả, trường lớp
đảm bảo xanh, sạch, đẹp.
Đội ngũ giáo viên nhà trường đủ về số lượng, 100% đạt trình độ chuẩn trở
lên, có tinh thần trách nhiệm với nghề nghiệp, có uy tín với phụ huynh và học sinh.
Trường đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi năm 2002.
* Khó khăn :
Đội ngũ giáo viên của nhà trường còn một số giáo viên tuổi cao trình độ
chuyên môn đào tạo qua các lớp cấp tốc, 3 tháng , 6 tháng sau đó mới được đào tạo
trình độ THSP nên chất lượng giảng dạy, tiếp cận sự đổi mới còn hạn chế. Đội ngũ
giáo viên có trình độ chuẩn và trên chuẩn nhưng năng năng lực không đồng đều.
Một số giáo viên tiếp cận với đổi mới chương trình sách giáo khoa, phương pháp
dạy học còn chậm, việc sử dụng thiết bị dạy học phục vụ việc đổi mới phương pháp
dạy học còn hạn chế, trong việc sử dụng thiết bị dạy học còn lúng túng.
Cơ sở vật chất nhà trường tuy có đủ, xong chưa đảm bảo theo quy định.
Dân cư sống không tập chung, mức thu nhập của nhân dân chưa cao vì địa
phương sống chủ yếu bằng nghề nông. Tỷ lệ hộ nghèo cao chiếm 33 %, trình độ dân
trí thấp nên việc đầu tư cho giáo dục của nhân dân còn hạn chế.
11
Một số phụ huynh học sinh chưa quan tâm, còn ỷ lại, khoán trắng việc học
của con mình cho nhà trường nên chất lượng học tập của học sinh chưa cao, ảnh
hưởng tới chất lượng giáo dục chung của nhà trường.
2. Thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên Trường Tiểu học Nhân Mục:
2.1 Đánh giá chung về chất lượng đội ngũ giáo viên:
Nhìn chung so với toàn huyện Hàm Yên thì Trường Tiểu học Nhân Mục cơ
bản đảm bảo về số lượng . Trình độ giáo viên 100% đạt chuẩn và trên chuẩn.
Về trình độ tay nghề: Qua đánh giá của BGH, thanh tra của phòng giáo dục, qua các
đợt thao giảng. Số giáo viên đạt khá giỏi chiếm tỉ lệ 60%. Không có giáo viên
chuyên môn yếu.
Nguyên nhân: Đại đa số giáo viên nhận thức đúng đắn về sự phát triển của xã
hội, của giáo dục đào tạo ở địa phương, huyện, tỉnh. Có tinh thần trách nhiệm, có ý
thức tự giác, yêu nghề mến trẻ. Bên cạnh đó còn cũng còn một giáo viên có tư
tưởng"Trung bình chủ nghĩa" nên đã phần nào ảnh hưởng đến công tác bồi dưỡng
chuyên môn của đội ngũ. Bất cập giữa trình độ đào tạo với trình độ chuyên môn tay
nghề. ý thức tự học của một số giáo viên còn chưa cao, chưa tích cực cố gắng vì thế
còn nhiều đồng chí xếp loại chuyên môn trung bình.
- Nhà trường tuy đã làm tốt công tác động viên, khuyến khích, tạo điều kiện cho
giáo viên phát huy khả năng, năng lực của mình. Song còn có một số giáo viên chưa
nhận thức được vai trò, vị trí, nhiệm vụ của mình nên tính chủ động, tích cực trong
công việc còn hạn chế.
- Nhà trường đã có kế hoạch và tạo điều kiện, động viên các đồng chí giáo viên
đi học các lớp Đại học, cao đẳng tại chức để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ.
2.2 Đánh giá về phẩm chất chính trị đạo đức lối sống của đội ngũ giáo viên
Trường tiểu học Nhân Mục :
K t qu ánh giá v ph m ch t chính tr o c l i s ng c a i ng giáo viênế ả đ ề ẩ ấ ị đạ đứ ố ố ủ độ ũ
Tr ng ti u h c Nhân M c N m h c 2008 - 2009ườ ể ọ ụ ă ọ
12
Kết quả đánh giá (%)
Tốt khá TB Kém
1
Nhận thức tư tưởng chính trị với trách nhiệm
của một công dân, một nhà giáo với nhiệm vụ
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
97% 3%
2
Chấp hành pháp luật, chính sách của pháp
luật, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà
nước.
95% 5%
3
Chấp hành các quy chế của ngành, quy định
của nhà trường, kỷ luật lao động. 96.3% 3.7%
4
Đạo đức nhân cách và lối sống lành mạnh
trong sáng của người nhà giáo, tinh thần đấu
tranh chống các biểu hiện tiêu cực, ý thức phấn
đấu vươn lên trong nghề nghiệp, sự tín nhiệm
của đồng nghiệp, học sinh và cộng đồng.
85% 15%
5 Trung thực trong công tác, đoàn kết trong
quan hệ đồng nghiệp, phục vụ nhân dân và học
sinh
90% 10%
2.3 Đánh giá về kiến thức và kĩ năng sư phạm của đội ngũ giáo viên
Trường tiểu học Nhân Mục năm học 2008 - 2009.
Để khảo sát, đánh giá về kiến thức kĩ năngíư phạm của đội ngũ giáo viên Trường
tiểu học Nhân Mục, chúng tôi đã tiến hành như sau:
13
- Xây dựng thực hiện tiêu chí đánh giá (theo tiêu chuẩn nghề nghiệp GV tiểu
học)
- Xây dựng phiếu đánh giá các tiêu chí đã xác định.
- Xin ý kiến đánh giá của chính số giáo viên trong trường.
Kết quả như sau:
Số giáo viên tham gia đánh giá: 16
Số giáo viên được đánh giá : 16
Tổng hợp kết quả kiến thức kỹ năng sư phạm của đội ngũ giáo viên Trường tiểu học
Nhân Mục – Hàm Yên - Tuyên Quang
Kết quả đánh đánh giá (%)
Các tiêu chí đánh giá Tốt Khá TB Kém
1.Kiến thức kỹ năng cơ bản 35% 65%
2. Kiến thức tâm lí sư phạm và tâm lí học
sinh lứa tuổi, giáo dục tiểu học
75% 25%
3. Kiến thức phổ thông về chính trị XH
và nhân văn. Kiến thức liên quan đến
ứng dụng công nghệ thông tin, ngoại
ngữ, tiếng dân tộc.
50% 50%
4. Kiến thức địa phương và nhiệm vụ,
chính trị, kinh tế văn hoá, xã hội của tỉnh,
huyện, xã nơi giáo viên công tác.
50% 50%
2 Kỹ năng
1. Lập kế hoạch dạy học, biết cách soạn
giáo án theo hướng đổi mới. 85% 15%
2.Tổ chức và thực hiện các hoạt động
dạy học trên lớp phát huy được tính năng
động sáng tạo của học sinh.
30% 55% 15%
3. Công tác chủ nhiệm lớp, tổ chức các
hoạt động GD ngoài giờ lên lớp. 60% 40%
4. Thực hiện thông tin hai chiều trong
quản lí giáo dục. Hành vi trong giao tiếp
ứng có văn hoá và mang tính giáo dục.
75% 25%
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét